წარსულის გაკვეთილები – სამომავლოდ

გაზეთი "ქრონიკა+" #17, 13.08.2013
2008  წლის აგვისტოს ტრაგიკული მოვლენების მეხუთე წლისთავზე ქართულმა საზოგადოებამ იხილა მათი მთავარი მოქმედი პირების – დიმიტრი მედვედევისა და მიხეილ სააკაშვილის ტელემონოლოგები, სადაც ორივე საკუთარ სიმართლეს ამტკიცებდა და ცხინვალში საბრძოლო მოქმედებების დაწყებას მოწინააღმდეგეს აბრალებდა. საქმე ისე წარმოგვიჩინეს, რომ მათ თავიანთი ქვეყნების წინა ხელისუფლებებისგან მხოლოდ „მძიმე მემკვიდრეობა ერგოთ“,  მაგრამ დაავიწყდათ, რომ უახლესი ისტორია სახელმძღვანელოებიდან არ გვისწავლია და ჩვენი თაობის ცოცხალ მეხსიერებაში მკაფიოდ არის აღბეჭდილი რუსეთ–საქართველოს ომის ყველა ეპიზოდი, რომელიც არა ხუთი წლის წინ, არამედ 1988–89 წლებში დაიწყო.

ჯერ კიდევ საქართველოს მიერ დამოუკიდებლობის გამოცხადებამდე, როცა  ეროვნულ–განმათავისუფლებელი მოძრაობა ასპარეზზე გამოვიდა და აშკარა გახდა საბჭოთა კავშირის რღვევის გარდაუვალობა, მეტროპოლიამ ყველა ღონე იხმარა, რომ ცენტრიდანული მისწრაფებების მქონე რესპუბლიკებში ეთნოკონფლიქტების გამოწვევით, მათზე ზეგავლენის მძლავრი ბერკეტები მოეპოვებინა და ნეოკოლონიალიზმის პოლიტიკა წარმატებით განეხორციელებინა. ომი არ დაწყებულა შეიარაღებული ძალების დაპირისპირებით, თუნდაც იმ მარტივი მიზეზის გამო, რომ დამოუკიდებლობის მოსურნე ქვეყნებს საკუთარი ჯარები არ გააჩნდათ. რუსეთ–საქართველოს ომის უხილავი ფრონტი მაშინ გადიოდა საბჭოთა КГБ-ს აგენტურის მოქმედებებთან საღად მოაზროვნე საზოგადოების დაპირისპირებაში და, უნდა ვაღიაროთ, რომ ეს პირველი ბრძოლები ქართველებმა პირწმინდად წავაგეთ, რამდენადაც ვერ მოვახერხეთ მათი ვერაგი მოქმედებების გონივრული გააზრება, საზოგადოებრივი კონსენსუსისა და ქვეყანაში მცხოვრებ სხვა ეთნოსებთან თანხმობის მიღწევა. იმ პერიოდისთვის, როცა დაიწყო საქართველოს აღიარება საერთაშორისო ასპარეზზე, რუსულმა სპეცსამსახურებმა ქვეყანაში უკვე მოახერხეს არა მხოლოდ რამდენიმე ეთნოკონფლიქტის კერის, არამედ სამოქალაქო ომისა და, მისი მეშვეობით, კანონიერად არჩეული ხელისუფლების დამხობის ინსპირირებაც.

რუსული სპეცსამსახურების მიერ ჩვენი დამოუკიდებლობის წინააღმდეგ გაშლილი ფარული ომის პირველი აშკარა გამოხატულება იყო მშვიდობიანი მიტინგის დარბევა საბჭოთა სპეცრაზმების მიერ 1989 წლის 9 აპრილს, რაც შეგვიძლია მივიჩნიოთ რუსეთ–საქართველოს ომის დაწყების თარიღად, ხოლო ეთნიკური მტრობის ნიადაგზე გაღვივებული  სისხლიანი კონფლიქტები აფხაზებთან, ოსებთან და სხვა ეთნოსებთან, სიგუა–კიტოვანის სამხედრო პუტჩი, სამეგრელოს დარბევა იოსელიანის ბანდფორმირებების მიერ, აბაშიძის ანკლავის გაჩენა აჭარაში და უკანასკნელი ორი ათწლეულის განმავლობაში მომხდარი სხვა, ანალოგიური ფაქტები, ამ ომის ცალკეულ, განსხვავებული ფორმებით გამოვლინებებს წარმოადგენენ.

სამწუხაროა, რომ ქართული საზოგადოება არ ცდილობს, გაიაზროს საკუთარი შეცდომები, რომლებიც იქნა დაშვებული უახლეს ისტორიაში, აგრძელებს აზროვნებას იგივე შტამპებით და საუბრობს ისეთივე რიტორიკით, როგორც 20–25 წლის წინ, რაც საშუალებას აძლევს მოწინააღმდეგეს, ქვეყნის დასუსტებისა და მისი მთლიანობის რღვევის მიზნით  კვლავ გამოიყენოს აპრობირებული მეთოდები, უკვე სხვა საზოგადოებრივ სეგმენტებსა და კუთხეებში. „ახალი ურთიერთობები, და ამას ვერ გავექცევით, - ეს იქნება რუსეთთან თუ ოსებთან და აფხაზებთან - იწყება სიმართლით... რამეთუ ნათელზე ნათელია, რომ ისტორიის ხელახლა დაწერით წარსულს მაინც ვერ შეცვლით!“–წერს სალომე ზურაბიშვილი „ფეისბუქის“ გვერდზე. ამასთან დაკავშირებით მეხსიერებიდან ბევრი ისეთი რამ ამოტივტივდება–ხოლმე, რაზეც არათუ არ ვწერთ, საუბარსაც კი ვერიდებით. არადა, ტაბუს დადებით წარსულიდან სამარცხვინო ლაქების  ამოშლა შეუძლებელია.

გასული საუკუნის 80–90–იან წლებში რუსულმა სპეცსამსახურებმა ოსტატურად გამოიყენეს ქართული საზოგადოების მიჩქმალული, მაგრამ ჯერ კიდევ საბჭოთა პერიოდიდან ძარღვებში ღრმად გამჯდარი მერკანტილიზმი, რომლის არდანახვა შეუძლებელია თბილისსა და სხვა რაიონებში მცხოვრები ოსების საკუთარი სახლებიდან გაყრაში, აფხაზეთში საბრძოლო მოქმედებების მიმდინარეობისას მაროდიორობის მასშტაბებში, ხოლო სამეგრელოში, ე.წ. ზვიადისტების დევნისას, ამ ავხორცული სიხარბის მხოლოდ ერთ მაგალითს მოვიყვან: ჩემი ერთ–ერთი ნაცნობის მამა საკუთარ ჭიშკართან მიახვრიტეს მისი „ჟიგულის“ წაყვანის მსურველმა, ფორმიანმა ყაჩაღებმა.  ქართველობა სირაქლემას პოზაში ყოფნას ირჩევს და არ აღიარებს, რომ ცხინვალის რეგიონში КГБ-ს მიერ მართული ბანდიტების მიერ ჩადენილი როგორც ქართული, ისე ოსური ოჯახების დაწიოკებისა და შემზარავი მკვლელობების ამბებს მორჩილად ყლაპავდა, როგორც „სეპარატიზმის გამოვლინებებს“, თვალს ხუჭავდა ექს–პრეზიდენტ გამსახურდიას მომხრეთა მიტინგების თბილისის ქუჩებში ავტომატებით დაცხრილვაზე იმ იმედით, რომ „ედუარდი დიდი პოლიტიკოსია და კარგ ცხოვრებას მოგვიტანს“,  კიტოვანის რაზმების აფხაზეთში შეჭრას ამართლებდა „არძინბას მიერ ქართველების მოსალოდნელი დახოცვა–გამოყრის“ მითით, ხოლო ასლან აბაშიძის მეფუკობა აჭარაში მოსწონდა იქ ჩამოყალიბებური კლანური წესრიგის გამო...

კიდევ ბევრ სხვა საკუთარ მანკიერებაზე ხუჭავს თვალს ქართველობა და თავს ძალად იბრიყვებს. რა თქმა უნდა, ძნელია იმის აღიარება, რომ ზნეობრივად დამპალი ხარ: ქეიფობ რესტორანში იმ დროს, როცა პატრიოტული ლოზუნგებით საომრად გაგზავნილ პირტიტველა ბიჭებს ხოცავდნენ სოხუმში, როცა შენგან გაყვლეფილი ოჯახის შვილს, რომლის მშობელს ოპერაციის ფული არა აქვს და სიმსივნით კვდება, ტყვედ იგდებენ და სასტიკად აწამებენ ცხივალში, შენ კი „ჯიპში“  ტენი ოქროულობას და ქვეყნიდან მიარბენინებ ოჯახს. უფრო ადვილია ტელეკამერების წინ „ელიტარობით“ მოიწონო თავი და ყველაფერში „აფხაზი და ოსი სეპარატისტები“ დაადანაშაულო, ან დიდი რუსეთი, რომელმაც, თუ მოახერხა და საკუთარი მარიონეტები თავზე დაგვასვა, ისევე შეამკობ დითირამბებით და ძირს გაუწვები, ოღონდ ბიზნესი არ წაგართვან, როგორც მანამდე ამბობდი „ნიკოფსიიდან დარუბანდამდის“ სადღეგრძელოებს.

„დიდ სახელმწიფოებს, რა თქმა უნდა, თავისი ინტერესები აქვთ და ეს დანაშაულად მხოლოდ საქართველოს დღევანდელ ხელისუფლებას აქვს წარმოდგენილი, რათა ანტირუსული ისტერია გააღრმავოს. ამას დიდი სახელმწიფოები არც მალავენ,“– თქვა შარშან ნინო ბურჯანაძემ. მართლაც, რუსეთს არ დაუმალავს ახალი სამხედრო ბაზების განთავსება სოხუმისა და ცხინვალის რეგიონში, მაგრამ ეს შეფუთა „მცირე ხალხების“ სახელმწოფოებრივი დამოუკიდებლობის ცნობით და მათთან ხელშეკრულებების გაფორმებით. მართალია, ამ კვაზისახელმწიფოებრივი წარმონაქმნების  საერთაშორისო აღიარების მცდელობა შემდგომში ჩაუვარდათ, მაგრამ, „მადა ჭამაში მოდისო“, ნათქვამია, და „ევრაზიული კავშირის“ შემნის იდეით შეპყრობილი რუსი პოლიტიკოსები ახლა უკვე ულტიმატუმებს უყენებენ ამიერკავკასიის ქვეყნების მთავრობებს.  ან დაემორჩილება საქართველო ბირთვული იარაღის არსენალების მფლობელ დიდ მეზობელს, ან – დაიშლება და დაქუცმაცდება, – ეს იყო მედვედევის ინტერვიუს  ქვეტექსტი. აგრესიის მიმართ რეზისტენტობაზე რუსეთმა ქართველობას წელსაც ჩაუტარა გამოცდები: ჯერ იხილა ოციოდე ლგბტ–აქტივისტის მიერ  ე.წ. „ფლეშ–მობის“ ჩატარებაზე ეკლესიის მრევლის რეაქცია, როცა ათიათასობით ადამიანი გავეშებული დასდევდა „სოდომიტებს“ და, ათიოდე დღეში, ქართულ სოფლებზე გადაატარა მავთულხლართები, რაზეც „ეროვნულობისა და ზნეობის“ დამცველმა ათასებმა სამზარეულოებში მიმალვა ამჯობინეს. საზოგადოების „თეოკრატებად“ და „ლიბერალებად“ გახლეჩვისა და დაპირისპირების გამოწვევის საშიშ ტენდენციაზე თვალის დახუჭვა,  დაავადების პირველი სიმპტომების მიმართ უყურადღებობით, მისი გაძლიერების ხელშეწყობის ტოლფასია.

ტოლერანტობის მრავალსაუკუნოვანი ტრადიციებით თავის მომწონებელი ქართველობა ტურისტებთან ტრაბახობს თბილისის ცენტრში ქრისტიანული ტაძრების, სინაგოგისა და მეჩეთის სიახლოვით, და ხმაგაკმენდილია, როცა სოფლებში მართლმადიდებელი ქართველები მუსლიმან ქართველებს ლოცვას უკრძალავენ. ქვეყნის კონსტიტუცია და საერთაშორისო პაქტები აქ ხომ მხოლოდ მაშინ ახსენდებათ, როცა კანონები ელიტის ინტერესებზეა მოსარგები. ნიგვზიანში, წინწყაროსა და  სამთაწყაროში მომხდარი ფაქტები ქრისტიანებსა და მუსლიმანებს შორის რელიგიური შუღლის გამოწვევის მოსინჯვაა და იმითაა საშიში, რომ ჩვენი სახელმწიფოს დანაწევრების მზაკვრულ გეგმაში შეუძლია ძირძველი კუთხის – აჭარის მოგლეჯის წინაპირობა შექმნას, რომელსაც დღეს ავტონომიური რესპუბლიკის სტატუსი აქვს. ქართველობა, ამ პრობლემისადმი წაყრუებით და ანტითურქული განწყობებით, რასაც გარკვეული სოციალური საფუძვლები გააჩნია, მტრული სპეცსამსახურების წისქვილზე ასხამს წყალს.  საზოგადოებამ უნდა გაითვალისწინოს აფხაზებთან და ოსებთან მიმართებაში დაშვებული შეცდომები და დროულად ამხილოს ქართველ მუსლიმებთან მშვიდობიან თანაცხოვრებაში ხელის შეშლის მსურველი პროვოკატორები.

მუსლიმი ქართველების მიმართ არატოლერანტულობასა და აგრესიულ ქმედებებს შესაძლოა მოჰყვეს ეთნოსებს შორის დაძაბულობის მიმცხრალი კერის ხელახალი გაღვივება ქვემო ქართლში, რომელიც უპირატესად მაჰმადიანი აზერბაიჯანელებითაა დასახლებული. ჩვენ გავხსოვს მარნეულში მწვანე დროშების გამოჩენა და „ბორჩალოს ავტონომიის“ მოთხოვნა 1989 წელს. ამის გამეორების ხელისშემშლელი ფაქტორი ამ ეტაპზე აზერბაიჯანთან სტრატეგიული პარტნიორობაა, გამოხატული ჩვენი ქვეყნის ტერიტორიის გავლით ენერგომატარებლების ტრანზიტში. მაგრამ, იმის გათვალისწინებით, რომ ეს ეთნოუმცირესობა ძალზე სუსტადაა ინტეგრირებული ჩვენს საერთო–სახელმწიფოებრივ ცხოვრებაში,  მისი ინტელიგენციის თვითრეალიზაციის არეალი, როგორც წესი, მეზობელი სახელმწიფოა, საკმარისია მთავრობებს შორის „შავმა კატამ“ გაირბინოს, რომ ეს ზღუდე მოიხსნება და მოსახლეობა პროვოკაციების მეშვეობით ადვილად მანიპულირებადი გახდება.

ქვემო ქართლის გარდა, საქართველოს სამხრეთში კიდევ ერთი, თითქმის მონოეთნიკური რეგიონია, ჯავახეთის სახით, სადაც ბოლო 25 წლის განმავლობაში პერიოდულად გაისმის სეპარატისტული ლოზუნგები, რომელსაც უნისონში აჰყვება ხოლმე არმენოფობიური განწყობები თბილისში. ახალქალაქისა და ნინოწმინდის მოსახლეობას არ დაემუქრება საკუთარი საცხოვრისებიდან გაყრა, თუნდაც მთავრობაში ულტრანაციონალისტები მოვიდნენ და „საქართველო ქართველებისთვისო“,– იძახონ, იმ მარტივი მიზეზით, რომ ჯავახეთის ზეგანის მკაცრი კლიმატური პირობების გამო იქ დასახლების მსურველი ქართველი არ მოიძებნება, რა შეღავათებსაც არ უნდა დაჰპირდნენ. თუ სახელმწიფომ ეკონომიკური სიტუაციის გაუმჯობესებისათვის სპეციალური რეგიონული პროექტები გააგრძელა, „ჯავახკის“ მსგავს ავტონომისტებს სოციალური დასაყრდენი ფეხქვეშ გამოეცლებათ. თუმცა, არაა გამორიცხული ანტისომხური კამპანიის ფართოდ გაშლის მსურველები თბილისში აღმოჩნდნენ, რომ ქალაქის ცენტრად ქცეულ ავლაბარსა და ისანში მცხოვრებ ამ უმცირესობას საფრთხის შეგრძნება გაუჩინონ და გააქციონ, მათი ქონება კი ხელში იაფად ჩაიგდონ. ამდენად, ე.წ. „სომხური საკითხის“ გამწვავების რისკის ფესვები არა იმდენად სომხეთში, ან ახალქალაქის სეპარატისტულ განწყობებში უნდა ვეძებოთ, არამედ უცხოეთის სპეცსამსახურების მიერ ჯავახეთის მოსახლეობის ნაციონალისტური ლოზუნგებით ზომბირების საშიშროებაში და ცალკეული ქართველების ქვენაგრძნობებში, რომელთათვისაც ჯიბე სამშობლოზე ძვირფასია.

თუ საქართველოს მთავრობა გაუძალიანდა საგარეო–პოლიტიკური ვექტორის ცვლილების თაობაზე რუსეთის მოსალოდნელ ულტიმატუმს, დიდი ალბათობით, ჩრდილოელი ერთმორწმუნე ძმა, ამ სიჯიუტის გამო, ქართველთა დასჯას ჩამოთვლილი ნაღმებიდან რომელიმეს აფეთქებით შეეცდება. იმედია, ჩვენი საზოგადოება აღარ გაიმეორებს წარსულის შეცდომებს და უფრო შორსმჭვრეტელურად გაიაზრებს სიძულვილის ენის გამოყენებით დაწყებული ნებისმიერი კამპანიის რეალურ მიზნებს.

„ისევ გოლგოთა, სისხლი და ცრემლი“?

                                     გაზეთი "ქრონიკა+"#16, 06.08.2013
პროკურატურის მიერ ბაჩანა ახალაიასთვის წაყენებული ბრალდებებიდან ერთ–ერთში გამართლებამ და, მასთან ერთად სამხედროების მიმართ არაადამიანურ მოპყრობაში  ბრალდებული შვიდი პირის განთავისუფლებამ, საზოგადოებაში არაერთგვაროვენი რეაქცია გამოიწვია. „ნაციონალური მოძრაობის“ მხარდამჭერები ზეიმობდნენ დაცვის მხარის მიერ ბრალდების არგუმენტების გაცამტვერებას, ხოლო კოალიცია „ქართული ოცნების“ ელექტორატმა, რომელიც ახალაიას დემონიზირებულ ფიგურას სააკაშვილის დროინდელი სადამსჯელო სისტემის ერთ–ერთ მთავარ შემოქმედად მიიჩნევს, ეს ფაქტი საკუთარი მოლოდინების მორიგ გაცრუებად აღიქვა და სოციალურ ქსელებში გადმონთხეული აგრესია ყოფილი კუმირებისკენ მიმართა. არა მარტო გენერალურ პროკურორ კბილაშვილისა და მისი მოადგილე ნაცვლიშვილის გადადგომის მოთხოვნები, არამედ საერთო–სახალხო აჯანყებისკენ ემოციური მოწოდებებიც კი გაისმა. ეს უკანასკნელი ამ ეტაპზე არარეალურად ჟღერს და ირონიას იწვევს: მართლაც, ვის უნდა აუჯანყდეს ხალხი, ოპოზიციაში მყოფ „ნაციონალურ მოძრაობას“ თუ პრეზიდენტობის ვადამიწურულ სააკაშვილს? მაგრამ, ეს იდეა შეიძლება ანგარიშგასაწევი გახდეს იმ შემთხვევაში, თუ მმართველმა კოალიციამ სერიოზულად დაკარგა ნდობა მოსახლეობაში, რასაც ის „წარმატებით ახერხებს“. ყოფილ მმართველ პარტიასთან „ქართული ოცნების“ ე.წ. კოჰაბიტაციის პროცესმა გააჩინა მყარი ეჭვი, რომ კოალიციამ დაივიწყა წინასაარჩევნო დაპირებები და, „დასავლეთის ზეწოლით“, კოლაბორაციონიზმის გზა აირჩია. არ არის გამორიცხული, „ქანქარას პრინციპით“, ხალხის სიყვარული და ნდობა ახლანდელი მმართველების მიმართ, მათი არჩევიდან ერთ წელიწადში, სიძულვილსა და უნდობლობაში გადაიზარდოს.  ასეთ ვითარებაში ამბოხისკენ მოწოდებებმა შეიძლება ნაპერწკლის როლი შეასრულოს და სოციალური უსამართლობის გაგრძელებით გამოწვეულმა უკმაყოფილებამ გამოხატვის უფრო სერიოზული და საშიში ფორმები შეიძინოს მთლიანად ხელისუფლების მიმართ, პოზიცია–ოპოზიციანად, რომელთაც უკვე ერთობლივად მოიხსენიებენ კიდეც „ნაც–ქოცებად“.

ამ ფონზე კოალიცია "ქართული ოცნების" რიგები პარლამენტარმა კობა დავითაშვილმა დატოვა და ეს ნაბიჯი ამგვარად განმარტა: „ჩვენ შორის მრავალ საკითხზე დაგროვდა სისტემატური უთანხმოება. უმთავრესი მაინც იყო სამართლიანობის აღდგენა. კოალიციის მიმართ საზოგადოების უმთავრესი მოთხოვნა, სააკაშვილის რეჟიმის მოშორებასთან ერთად, იყო სამართლიანობის აღდგენა. სააკაშვილის რეჟიმი მოვიშორეთ, სამართლიანობის აღდგენა კი მხოლოდ დაჭერები არაა, ამ სამართლიანობაში იგულისხმება უკანონოდ ჩამორთმეული ქონების დაბრუნება, უკანონოდ განთავისუფლებული ადამიანების დაბრუნება სამსახურში და სხვ. ამ მიმართულებით კი ვერავითარ წინსვლას ვერ ვხედავ, პირიქით, საპირისპირო ნაბიჯები დავინახე.“

უმრავლესობიდან ერთი წევრის წასვლა კოალიციაში ტრაგედიად არ მიიჩნიეს, იმედი აქვთ, რომ ეს ერთეულ ფაქტად დარჩება და ტენდენციად არ გადაიქცევა. თუმცა, ზოგიერთი მათგანი დავითაშვილს თანაგრძნობითაც ეკიდება. ლევან ბერძენიშვილის თქმით, „ეს არ ნიშნავს იმას, რომ კობა  „ნაციონალებთან" მივა. ის ჩვენგან წავიდა იმიტომ, რომ სათანადოდ ვერ გავეცით პასუხი „ნაციონალებს“, ამიტომ კიდევ უფრო დაუპირისპირდება მათ. მესმის მისი, არ მოხდა იმ ფაქტის გამოძიება, კინაღამ რომ მოკლეს „ნაციონალებმა“. იმედი მაქვს, რომ მომავალში ამას მაინც დაესმება წერტილი“.

კოალიციის რიგებიდან წასვლის გარდა, „ხალხის პარტიის“ ლიდერმა პრეზიდენტობისათვის ბრძოლაში ჩაბმის საკუთარ გეგმებიც გაამხილა. „ჯორჯიან თაიმსისათვის“ მიცემულ ინტერვიუში მან არ დამალა, რომ იმ სეგმენტში გაუწევს კონკურენციას ნინო ბურჯანაძეს, რომელთაც „კოჰაბიტაციის მოწინააღმდეგეებს“ უწოდებენ: „რაც შეეხება საპროტესტო ელექტორატს, მათი ნაწილი არჩევნებამდეც არ იყო „ოცნების“ მხარდამჭერი, უბრალოდ, „ნაციონალების“ გაყრაში დაეხმარნენ ივანიშვილს. ამ ელექტორატში არ შევედავები ქალბატონ ნინოს, მაგრამ ამ ათი თვის მანძილზე საპროტესტო ელექტორატი კიდევ უფრო გაიზარდა „ქართული ოცნების“ ყოფილი მხარდამჭერებით, რომლებიც იმედგაცრუებულები არიან „ოცნების“ უნიათო და უხერხემლო ქმედებებით, კოჰაბიტაციის გამო, – გულახდილად უთხრა კობა დავითაშვილმა ჟურნალისტ მაკა დეკანოსიძეს, – და აქ, ვის მეტი შანსი აქვს, კოალიციასთან ერთად მებრძოლ კობა დავითაშვილს თუ ცალკე მდგომ ნინო ბურჯანაძეს, ეს ძალიან საკამათო საკითხია“.

სამართლიანობისათვის, უნდა გავიხსენოთ, რომ ნინო ბურჯანაძის „ცალკე მდგომობის“ მიზეზი ამ ქალბატონის ამბიციურობა სულაც არ იყო, ის და დღევანდელი არასაპარლამენტო ოპოზიციის სხვა პარტიებიც ესწრაფვოდნენ კოალიციაში შესვლას, მაგრამ “სახალხო კრებიდან“ სოსო ჯაჭვლიანისა და ლუკა კურტანიძის გადმოპატიჟების შემდეგ, სხვებს კარი ცხვირწინ მიუხურეს. კოალიციისა და მისი ლიდერის პოზიციას მაშინ იმით ამართლებდა საზოგადოება, რომ „პრორუსულობაში ეჭვმიტანილი“ ბურჯანაძისა და ზოგიერთი სხვა ოპოზიციური ფიგურის მიღება დაადასტურებდა „ნაციონალური მოძრაობის“ მიერ წარმოებულ კამპანიის მითს ჩრდილოელი მეზობლის დავალებით ივანიშვილის პოლიტიკაში შემოსვლის თაობაზე, რითაც „ქართული ოცნება“ დასავლეთის მხარდაჭერას დაკარგავდა, რაც ესოდენ აუცილებელი იყო, სააკაშვილის იმპულსური ხასიათიდან გამომდინარე,  პროცესების მშვიდობიანად განვითარებისათვის. ამ მიზეზით ე.წ. „პრორუსული“ პოლიტიკური ძალები ქუჩაში დარჩნენ და არჩევნების შემდეგ  აქტიური კამპანია გამართეს საზოგადოების იმ ნაწილის მისამხრობად, რომელსაც კონსერვატიული შეხედულებები აქვს.

„ანტი–ნატოს“ დროშებით შეიარაღებული პოლიტიკური ძალების ამ აქტივობის თაობაზე, რის გამოც მათ ზურგს უკან რუსული სპეცსამსახურებისა და ფულის ყოფნის ეჭვი ჩნდება, რამდენიმე თვის წინ ხათუნა ლაგაზიძე აღნიშნავდა: „ბოლო პერიოდში ძალიან საეჭვოდ ხდება საქართველოს საზოგადოებისთვის სრულიად მიუღებელი ღირებულებების გათანაბრება დასავლეთის კულტურის ნაწილთან, ანუ იმ ღირებულებების, რომელიც თანამედროვე საქართველოს საზოგადოებისთვის სრულიად მიუღებელია და აპრიორი აგრესიას იწვევს. ამ ღირებულებების გაიგივებას ახდენენ დასავლეთთან.“ 

ანტიდასავლური პროპაგანდისტული კამპანიის ძირითადი მესიჯები, რომელთა გავრცელებაც ხდება საზოგადოებაში, არის ევროატლანტიკური ცივილიზაციის ცხოვრების წესის გაიგივება სექსუალური და რელიგიური უმცირესობების მხარდაჭერასთან და ქრისტიანობის უარყოფასთან, ხდება აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის დათმობის გარეშე NATO–ში საქართველოს შესვლის უპერსპექტივობის მტკიცება და დასავლური ორიენტაციის ამ ნეგატივის გაიგივება „ნაციონალურ მოძრაობასა“ და „რესპუბლიკურ პარტიასთან“. ამის ალტერნატივად გვისახავენ ერთმორწმუნე რუსეთის „სიწმინდეს“, სადაც აიკრძალა ლგბტ პროპაგანდა, და ხდება რუსეთთან დამოყვრების მოსურნე ძალების ასოცირება ქართულ მართლმადიდებლურ ეკლესიასთან, რომლის ავტორიტეტის გამოყენებას ამ გზით ცდილობენ მასების თვალში საკუთარი პოლიტიკური დივიდენდების მოსაპოვებლად.

მიუხედავად ამ კამპანიის პოსტულატების სიმყიფისა, პრინციპი „რაც უფრო დიდია ტყუილი, მით უფრო დამაჯერებელია გაუთვითცნობიერებელი ხალხისათვის“ ხშირად პროპაგანდისტულ აქციებში ამართლებს და სამართლიანი სოციალური უკმაყოფილების სასურველ კალაპოტში მიმართვის აპრობირებული მეთოდია. როგორც ჩანს, ამ ტენდენციას, როგორც საზოგადოების ცნობიერებაზე ზემოქმედების მოსამზადებელ ეტაპს, ითვალისწინებს მამუკა არეშიძე, როცა გაზეთ „ალიასათვის“ მიცემულ ინტერვიუში აცხადებს, რომ „ხვალ–ზეგ ულტრაძლიერი ძალა გამოჩნდება და დღევანდელი პოლიტიკური სურათი უფრო მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩნდება. დღევანდელი პოლიტიკოსები იმდენს იზამენ, ბოლოს და ბოლოს ამ ძალის გამოჩენას შეუწყობენ ხელს“.

რთული არაა იმის პროგნოზირება, რომ პრორუსულ ძალებს საქართველოს ხელისუფლებაში მოსვლის მხოლოდ ერთი შანსი აქვთ: საპრეზიდენტო არჩევნებში მათი კანდიდატის დამარცხების შემდეგ მასობრივი არეულობების გამოწვევა და რევოლუციის მცდელობა, ან ამ ტალღაზე პოლიტიკური კრიზისის განმუხტვისათვის დანიშნულ ვადამდელ საპარლამენტო არჩევნებში გამარჯვებისათვის ბრძოლა. მმართველი კოალიციის მიმართ მოსახლეობის უკმაყოფილების ზრდის კვალობაზე, ვადამდელი არჩევნების თემა სულ უფრო მძლავრად ხმოვანდება და სასურველ ნიადაგს უმზადებს პროცესების ამ მიმართულებით განვითარებას.

რაც შეეხება „ამბოხის“, „რევოლუციის“ თუ მასობრივი გამოსვლების მაპროვოცირებელ მოვლენას, მისი გამოწვევა,   საზოგადოებრივი ცნობიერების მანიპულირებით სათანადო კონდიციამდე მიყვანის შემდეგ, რთული არაა და მისი როლი შეიძლება შეასრულოს ბაჩანა ახალაიას ან ვანო მერაბიშვილის გამართლება–განთავისუფლებამ სასამართლოს მიერ, რომელიც კვლავ ძველი კადრებითაა დაკომპლექტებული და „ნაციონალური მოძრაობის“ გავლენის ქვეშ რჩება.  რევანშისტული სულისკვეთებით განმსჭვალული ამ პოლიტიკური ძალის გარდა, ქვეყანაში ქაოტური მდგომარეობის შექმნას ხელი შეიძლება შეუწყოს წარსულში გარკვეული გავლენების მქონე ისეთი ფიგურების დაბრუნებამ, როგორებიცაა თენგიზ კიტოვანი, იგორ გიორგაძე, ასლან აბაშიძე, ლევან მამალაძე და სხვები. ამგვარი ძველი თუ ახლადგამოჩეკილი ლიდერების გარშემო უმუშევრად დარჩენილი და უკმაყოფილო, ყოფილი სამხედროების, პოლიციელების, სპორტსმენებისგან შემდგარი ორგანიზებული ძალების ფორმირებაც არ არის გამორიცხული. თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ ძალოვანი სტრუქტურები ძირითადად კვლავ მერაბიშვილის დროინდელი კადრებითაა დაკომპლექტებული, გარე ძალების აქტიური ფინანსური და აგენტურული ჩარევის შემთხვევაში საეჭვოა ჩვენი სტრუქტურების მზაობა, გაუძლონ  ასეთ გამოწვევებს, მით უფრო, რომ სპეცსამსახურებს, ოფიციალურად, აკრძალული აქვთ პარტიების საქმიანობაში ცხვირის ჩაყოფა, როგორც ამას აკეთებდა სააკაშვილის დროინდელი კუდ–ი.

დღეს უკონტროლო პროცესების განვითარების ხელისშემშლელი მთავარი ფაქტორი არის პრემიერ–მინისტრის მაღალი ავტორიტეტი და მის მიმართ საზოგადოების ნდობა, მაგრამ საპრეზიდენტო არჩევნების ჩატარებიდან მოკლე ხანში ბიძინა ივანიშვილის პოლიტიკიდან წასვლის შემდეგ, რაც მან არაერთხელ დააანონსა, შეიქმნება ავტორიტეტული ხელისუფლების ის ვაკუუმი, რომლითაც სარგებლობის საშუალება შეიძლება ფსევდოპატრიოტული ლოზუნგებით ქუჩაში გამოსულ, რეალურად კი უცხოეთის სპეცსამსახურების ფარული კონტროლის ქვეშ მყოფ ძალებს მიეცეთ.

 

ვირთხები ქართულ პოლიტიკურ „სიზმარაში“

                                 გაზეთი "ქრონიკა+", #15, 30.07.2013
საქართველოს პრემიერ–მინისტრი თანამდებობიდან წასვლის შემდეგ იმ პოლიტიკური პარტიას რომ გაემიჯნება, რომლის საპატიო თავმჯდომარეც არის, ეს აჭარის ტელევიზიისათვის მიცემულ მის ბოლო ინტერვიუში ნათლად გამოჩნდა. ბიძინა ივანიშვილმა აპრილშიც თქვა: „არ ვთვლი, რომ მოვედი, როგორც პოლიტიკური იდეოლოგიის მატარებელი და პოლიტიკური პარტიის შემქმნელი”. მიუხედავად ამისა, „ქართული ოცნება–დემოკრატიული საქართველო“, კოალიციის სხვა პარტიებთან შედარებით, ყველაზე დიდი მაგნეტიზმით იზიდავს სკამების შენარჩუნების მოსურნეებს ყოფილი ხელისუფლების მმართველი თუ სატელიტი პარტიებიდან და ასეთებს კარს ფართოდ უღებს. თბილისის საკრებულოს „გაოცნებების“ ამბით დაგვირგვინებული ეს პროცესი განსაკუთრებით თვალშისაცემია ადგილობრივ თვითმმართველობებში. ამის გამო ამჟამინდელი „მმართველი პარტია“ უკვე სოციალურ ქსელებში საქილიკოდ იქცა: „გადმოპორტირდი დაწინაურებით!!! ,,ქართული ოცნება”. აქცია ძალაშია 2014 წლის გაზაფხულამდე“ (გოჩა გიგაშვილი).

გაზაფხულზე კოალიციის მხარდამჭერები გააღიზიანა დავით უსუფაშვილის მიერ რადიო „თავისუფლებისთვის“ მიცემული ინტერვიუს კონტექსტიდან ამოგლეჯილმა ფრაზამ: „ნაციონალური მოძრაობის, როგორც ყოფილი მმართველი პოლიტიკური ძალის გადარჩენა თუ პოლიტიკურ სპექტრში დარჩენა, ეს არის ქართული დემოკრატიის ამოცანა“.  მაშინ ეს „ევროპელობა“ ჩვენი საზოგადოებისთვის მიუღებელი აღმოჩნდა და ისევ „ქართული პოლიტიკური ტრადიცია“ არჩია, როცა კომუნისტებიდან – „მრგვალ მაგიდაში“, იქიდან – „მოქალაქეთა კავშირში“, შემდეგ – მისგან გამოყოფილ „ნაციონალურ მოძრაობაში“, და ა.შ. გადაბარგების პროცესი კონკრეტული თანამდებობის პირის მარიფათიანობად აღიქმება. ამდენად, „ქართული ოცნების“ გადავსება ჩასაძირად განწირული გემიდან გამოქცეული ვირთხებით, რაც ჯერ კიდევ არჩევნებამდე დაიწყეს ალღოიანმა მედროვეებმა, არ უნდა იყოს გასაკვირი. ჩემი „ფეისბუქ“–მეგობარი ოთარ ამირანოვიჩი ამ მოვლენას, რუსული გამონათქვამით, ენამოსწრებულად ახასიათებს: „Мы хотели как лучше, а получилось как всегда“ (ჩვენ გვინდოდა უკეთესად და გამოგვივიდა, როგორც ყოველთვის).

როდესაც ბიძინა ივანიშვილი, დაპირებისამებრ, დატოვებს პოლიტიკას და „ქართული ოცნება–დემოკრატიული საქართველო“ პირველი სახელისუფლებო პარტიის ხიბლს დაკარგავს, ახალ მმართველებში გადაძრომას ნაჩვევი ხალხისგან მისი დაცლის პროცესიც ასეთივე ლოგიკური იქნება. მით უფრო, რომ მის რიგებში არ ჩანს ვინმე „ქარიზმატული“, ან, თუნდაც ძლიერი ლიდერობის უნარის მქონე პოლიტიკოსი, რომელიც ამდენი მედროვის გაერთიანებას და ერთ ორგანიზაციაში შენარჩუნებას შეძლებს. „პოსტბიძინასეული“ დროისათვის უბელადოდ დარჩენილ კოალიციასაც დაშლას უწინასწარმეტყველებენ, რამდენადაც მხოლოდ ამომრჩევლის წინაშე ნაკისრი პასუხისმგებლობის ტვირთით გაერთიანებული პარტიების ერთ კოალიციაში დარჩენა შემდეგ საპარლამენტო არჩევნებამდე, როგორც ამას ივანიშვილი აანონსებს, ისეთი ზღაპარია ჩვენს რეალობაში, რომ  ფანტასტიკის ყველაზე  დიდი მოყვარულებისთვისაც კი დაუჯერებელია.  შორიდანვე ჩანს, „საკმაოდ ერთსულოვან“ და „საკმაოდ შეკრულ“ ამ ჭრელ შემადგენლობას იმდენი შიდა ბრძოლა  და წინააღმდეგობა აქვს, რომ მათი ერთად ყოფნა მხოლოდ ერთი პიროვნების – ბიძინა ივანიშვილის ფაქტორითაა განპირობებული.

პრემიერი დარწმუნებულია, რომ მისი კანდიდატი გიორგი მარგველაშვილი საპრეზიდენტო არჩევნების პირველივე ტურში გაიმარჯვებს. დღეს რეალური სურათი ამის საპირისპიროა, მაგრამ შეიძლება მმართველ გუნდს სადმე სეიფში „სრულიად საიდუმლოს“ გრიფით რაიმე „ვიდეოკოზირი“ ჰქონდეს შემონახული საოქტომბროდ, გასული წლის „ციხის კადრებისა“ არ იყოს? ამის შემდეგ ივანიშვილი პოლიტიკიდან ე.წ. სამოქალაქო საზოგადოებაში გადასვლას გეგმავს, რაც, უეჭველია, პოლიტიკურ ძალთა განლაგებაზე სერიოზულ გავლენას მოახდენს. ივლისში, ქართული პრესისთვის გამართულ პრეს-კონფერენციაზე, პრემიერ-მინისტრი საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ ქართული პოლიტიკური სპექტრის ახალ კონფიგურაციას შეეხო. ჟურნალისტის შეკითხვაზე, თუ რა მოხდება, როცა ამ დროისათვის "ნაციონალური მოძრაობა" პოლიტიკური გვამი გახდება, ივანიშვილმა უპასუხა, რომ ამ შემთხვევაში ოპოზიციის ადგილი თავისუფალი არ დარჩება და თავად სახელისუფლებო კოალიციას აქვს იმის პოტენციალი, რომ ოპოზიციის ნიშაც მასში შემავალმა პარტიებმა დაიკავონ.

თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ თავიდანვე „რესპუბლიკელებს“ მინისტრთა კაბინეტში მხოლოდ ერთი „უპორტფელო“ მინისტრის პოსტი სიმბოლურად არგუნეს (სახელმწიფო მინისტრი რეინტეგრაციის საკითხებში), ექს–მინისტრ დავით კირვალიძეს, რომელიც რესპუბლიკელი ვახტანგ ხმალაძის სიძეა,  სასოფლო–სამეურნეო მიწების დახვნისთვის დღეს პროკურატურაში დაკითხვებზე დაატარებენ, და, ბოლოს, განათლების მინისტრად მოვლენილმა GIPA-ს „კარგმა მენეჯერმა“ სანიკიძემ მოადგილედ დავით ზურაბიშვილი აღარ ისურვა, ცხადი ხდება, რომ კოალიციურ მთავრობაში ფაქტიურად არმყოფი „რესპუბლიკური პარტია“ მომავალი ოპოზიციონერობის ერთ–ერთი ყველაზე სავარაუდო კანდიდატია. მართლაც, რატომ უნდა აიღონ „რესპუბლიკელებმა“ საკუთარ თავზე წინასაარჩევნო დაპირებების შესრულება–არშესრულებაზე პასუხისმგებლობა, თუ საამისოდ აღმასრულებელ ხელისუფლებაში არანაირი ბერკეტები არ გააჩნიათ?

საზოგადოება, რომელიც ხელისუფლებაში „ქართული ოცნების“ მოსვლას დიდ მოლოდინებს უკავშირებდა, არც საკანონმდებლო ორგანოს მუშაობითა არის დიდად აღფრთოვანებული. ჯერ–ჯერობით არ ჩანს ისეთი რეფორმების საკანონმდებლო ბაზის შექმნისათვის მუხლჩაუხრელი მუშაობა, რომელიც ხალხის სოციალურ–ეკონომიკურ მდგომარეობას საგრძნობლად გააუმჯობესებდა, გარდა ჯანდაცვის სფეროში საყოველთაო დაზღვევის შემოღებისა, რამაც მოსახლეობას, გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების საჭიროებისას, ოჯახის ბიუჯეტის კატასტროფული ხარჯების შიში მოუხსნა.

ივლისის ბოლოს პარლამენტარები რიგგარეშე სესიაზე ოცი კანონპროექტის განსახილველად შეიკრიბნენ, რომელთაგან ერთ–ერთი „ნარჩენების იმპორტის შესახებ“ კანონში ცვლილებებს ეხება. საქართველოში ნაცრის იმპორტის დაშვების თაობაზე მთავრობის მიერ პარლამენტში წარდგენილი პროექტი მმართველ გუნდში დებატებისა და პოლემიკის საგანი გახდა. ენერგეტიკის სამინისტროს ე.წ. აქროლადი ნაცრის იმპორტი რთული ჰიდრო-საინჟინრო ნაგებობების მშენებლობისთვის ესაჭიროება, მაგრამ, როგორც „ნაციონალების“ დროს, ახლაც არავინ ზრუნავს მოსახლეობასთან კომუნიკაციაზე და გადაწყვეტილების მიღების პროცესში მოქალაქეების მონაწილეობაზე. სკამნაშოვნ პოლიტიკოსებს  თავიანთი ამომრჩევლები მხოლოდ საარჩევნო ურნაში ხმის ჩაგდების წინ ახსენდებათ, როცა წინასაარჩევნო კამპანიის დაპირებებით მათი „ტვინების გამორეცხვაა“ საჭირო. რიგითი ადამიანების პრობლემებისადმი პარლამენტართა ქედმაღლური დამოკიდებულება პრემიერმაც გააკრიტიკა, ამის გამო  საზოგადოებაში პროტესტი მატულობს და სულ უფრო ხშირად ისმის ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნების ჩატარების მოთხოვნები. ამიტომაც არაა გასაკვირი, რომ „ფეისბუქისათვის“ ტიპიური გახდა კრიტიკული პატოსის პოსტები: „პრეზერვატივების, კოცნის აკრძალვის, ლოთების ყურისაწევის, ჩოხებისა და ჩიხტიკოპების შესახებ საკითხების საკანონმდებლო პასუხისმგებლობით მოგვარების შემდეგ - პირდაპირ თვალებში ნ ა ც რ ი ს შემოყრაზე რომ გადავიდოდნენ, ზუსტად ვიცოდი. აი, მახათების შესახებ კანონს როდის მიიღებენ - მაგას ველოდები, მეტი საქმე მაინც არ აქვთ“ (რუსა მუმლაძე–ავალიანი).

2012 წლის 1 ოქტომბრის არჩევნებით ხელისუფლების შეცვლიდან ათი თვის შემდეგ ხალხი ისევ სამართლიანობის აღდგენის მოლოდინშია. მმართველმა გუნდმა ამ სიტყვების უტრირება მოახდინა, გადააქცია „ნაციონალთა“ დაშინების ლოზუნგად და ხალხს მხოლოდ ბაჩო ახალაიასა და ვანო მერაბიშვილის სასამართლო პროცესების სანახაობა არგუნა. უფლებადამცველი ნანა კაკაბაძე „საქართველო და მსოფლიოსათვის“ მიცემულ ინტერვიუში სამართლიანად აღნიშნავს: „ვერავინ მანახებს რიგით მოქალაქეს, რომლის უფლებებიც აღდგა. მე არ ვგულისხმობ იმას, რომ „ქართულმა ოცნებამ“ იქ თანამდებობები იშოვა, სავარძლებს დაეპატრონა და თავისი ხალხი დაასაქმა. სხვას ვის შეეხო ეს პროცესი?! სამსახურიდან პოლიტიკური ნიშნით გათავისუფლებული თუნდაც ერთი კაცი მანახეთ, რომელიც ისევ აღადგინეს. ვერ იპოვით ქვეყანაში ასეთ ადამიანს...“  შემიძლია პირადი მაგალითით დავადასტურო ეს სიტყვები: თავის დროზე საავადმყოფოდან ბიძინა ივანიშვილის მხარდამჭერობისათვის რომ დამითხოვეს, ცნობილი ფაქტია, და მიუხედავად ამჟამინდელი პრემიერ–მინისტრის ერთი წლის წინანდელი საჯარო დაპირებისა, რომ „მომავალში აუცილებლად დავუბრუნდებოდი ჩემს პროფესიას“, მისი კანცელარია და ჯანდაცვის სამინისტრო მხოლოდ წერილობითი დაპირებებით კვებავს ჩემს ოჯახს, რომ, თურმე, ივლისში კონკურსები იქნება. ივლისიც გავიდა და ფიქტიური კონკურსებიც კი არსად ჩანს, სამაგიეროდ, კარგად ჩანს ნეპოტიზმის აყვავება .

„ქართული ოცნების“ ფრუსტრაციაში მყოფ ამომრჩეველს საპრეზიდენტო არჩევნებამდე გაძლებისკენ მოუწოდებენ თბილ სავარძლებში მოკალათებული გუშინდელი ოპოზიციონერები და ქვეყნის მართვაში საკუთარ უნიათობას კვლავ „ნაციონალური მოძრაობის“ მიერ გაწეული საბოტაჟით ხსნიან, მაგრამ, „აღდგომა და ხვალეო“, – ნათქვამია და ეს არჩევნებიც ჩაივლის. ალბათ, აღარ იქნება ყბადაღებული „კოჰაბიტაციის“ საჭიროება და ამის შემდეგ რომელი მტრის ბოროტი მანქანებით ახსნიან ხალხის გაჭირვებაში ყოფნის აუცილებლობას, მაგასაც ვნახავთ. თუმცა, სწორედ ზემოთნახსენები „რესპუბლიკელები“ შეიძლება გადააქციონ იმ „ბუად“, რომელიც თეთრ ცხენზე ამხედრებულ რაინდებს გველეშაპივით უშლის ხელს ხალხისთვის კეთილდღეობის ტბიდან წყლის გამოშვებას. საამისოდ თადარიგიც დაჭერილია და, ბოლო თვეების განმავლობაში, ინტენსიური კამპანია მიმდინარეობს მედიითა და სოციალური ქსელებით, რომ „სოროსის ნაშიერ“ რესპუბლიკელთა ანტიქართველობასა და ჩლიქიან–კუდიანობაში დაარწმუნონ მოსახლეობა. არადა, უკვე ყველასათვის გაცხადებულია, რომ ის მითიური „სოროსი“, რომელიც ვარდოსანთა მთავრობას ხელფასებს უხდიდა და პროექტებს უფინანსებდა, თავად ბიძინა ივანიშვილი იყო.