ხალხი და სამართალი სანახაობას არ ჭამს!

2011 წლის 26 მაისის მიტინგის სასტიკმა დარბევამ საზოგადოებრივი აზრის პოლარიზაცია გამოიწვია. საზოგადოების დიდი ნაწილი, რომელიც არ თანაუგრძნობდა „სახალხო კრების“ აქციების ლოზუნგებს და ქუჩაში არ გამოდიოდა, პირდაპირი ეთერით მშვიდობიანად მოპროტესტე თანამოქალაქეების, მათ შორის ბავშვებისა და მოხუცების სადისტურად ცემის ხილვის შემდეგ, სამართლიანმა აღშფოთებამ მოიცვა. 28 მაისს, სოლიდარობის „მდუმარე აქციაზე“ 15000 თბილისელის გამოსვლამ  აჩვენა, რომ მაშინდელ  მმართველ ელიტას  „პროგრესულობის“ ნიღაბი ჩამოეხსნა.

საზოგადოების სხვადასხვა ფენაში ისედაც არსებობდა მზარდი უკმაყოფილება სააკაშვილის პოლიტიკის მიმართ, მაგრამ ოპოზიციური პარტიების დასუსტებით, მათი ლიდერების იმიჯის მეთოდური შელახვით ხელისუფლება ახერხებდა ნიჰილიზმსა და მორჩილებაში ჰყოლოდა დაქსაქსული ხალხი. გრამშის დოქტრინის მიხედვით, რევოლუციონერების ამოცანა ობივატელური მასების საკუთარ რწმენაზე მოქცევა არ არის, მთავარია, ინტელიგენციას შეეცვალოს ცნობიერება. 26 მაისს ღამით დარბევის საზარელმა კადრებმა ბუნებრივი პროტესტი გააჩინა იმ ადამიანებში, ვისთვისაც ჰუმანიზმის იდეალებია ღირებული და სწორედ ამით სააკაშვილმა ლიბერალურად მოაზროვნე ინტელიგენციის უდიდესი ნაწილის მხარდაჭერა დაკარგა.

რამდენიმე თვის შემდეგ პოლიტიკაში შემოსულ ბიძინა ივანიშვილს ოპოზიციის ლიდერის როლის შესასრულებლად მზა ნიადაგი დახვდა, თავისი შემადგენლობითა და შეხედულებებით საკმაოდ ჭრელი, მაგრამ საპროტესტო მუხტით ერთნაირად გაჟღენთილი საზოგადოების სახით. მიუხედავად იმისა, რომ 2011 წლის მაისის საპროტესტო გამოსვლების მთავარი ინიციატორის, ნინო ბურჯანაძისგან ის დღემდე დისტანცირებულია, ივანიშვილი არ უარყოფს რეალობას, რომ 26 მაისის მიტინგის დარბევის სისასტიკემ განაპირობა მოვლენათა იმგვარი განვითარება, რომელმაც სააკაშვილის რეჟიმის მსხვრევამდე მიგვიყვანა. სამების საკათედრო ტაძარში დაღუპულთა წლისთავზე გამართული პანაშვიდის შემდეგ მან ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ  „26 მაისი არის გლოვის დღე, რადგან ხელისუფლებამ დანაშული ჩაიდინა ხალხის წინაშე... სირცხვილია, რომ 21-ე საუკუნეში საქართველოში ხალხი თავისუფლებისთვის ბრძოლაში იღუპება“.

წელს, აპრილში, გადაცემა “პოზიციაში” პრემიერ–მინისტრმა დარბევაზე პასუხისმგებელი პირიც დაასახელა: „...26 მაისს, გახსოვთ, რაც მოხდა და მერაბიშვილი გახლდათ ამის ავტორი.“ მაგრამ, ახალი ხელისუფლება ფეხს ითრევდა და, „დასავლეთის ნეგატიური რეაქციის შიშით“, ყოფილი შს მინისტრისა და პრემიერის პასუხისგებაში მიცემას არ ჩქარობდა. ამ განცხადებიდან ერთი თვის შემდეგ, 19 მაისს, სპორტის სასახლეში ჩატარებულ მასშტაბურ შეკრებაზე, რომლის ერთ–ერთი მთავარი აქტორი ნინო ბურჯანაძე იყო, ყოფილი ხელისუფლების მაღალჩინოსანთა დასჯა მოითხოვეს. პრემიერმა „პრაიმ-ტაიმთან" ინტერვიუში აღიარა, რომ ეს შეკრება არ მოეწონა და დასძინა, რომ „რაღაც ძალებს უნდათ, სახელმწიფოს ფუნქცია შეასრულონ და ნაწილობრივ მაინც ჩაენაცვლონ". თუმცა, ორიოდე დღის შემდეგ ვანო მერაბიშვილის დაჭერა რომ ამ გაბრაზებული ხალხის დასაშოშმინებლად მოხდა, ამის საფუძვლიანი ეჭვი არსებობს.

ამდენად, დღევანდელმა მმართველმა გუნდმა „მატროსოვის ციხეში“ ჩასვა ის ადამიანი, რომელმაც 26 მაისის მიტინგის სადამსჯელო ოპერაციის ჩატარებით, ნებსით თუ უნებლიედ, ივანიშვილის ხელისუფლებაში ტრიუმფალურ მოსვლას შეუქმნა წინაპირობა და რომელსაც პრემიერ–მინისტრი თავიდან „კარგ მენეჯერს“ ეძახდა. ზუსტად ორი კვირით ადრე კი თეა თუთბერიძემ ვანო მერაბიშვილი "ქართულ ოცნებასთან" გარიგებასა და ე.წ. „ციხის კადრების“ შექმნა–გავრცელებაზე თვალის დახუჭვაში დაადანაშაულა: "მაშინაც კი, როდესაც ვინ ვისთან იწვა, ლამის ამას აკონტროლებდა შს სამინისტრო, ხოლო ყველა უწყება, თავდაცვის სამინისტროს გარდა, კონტროლდებოდა ვანო მერაბიშვილის მხრიდან, რატომღაც წლების და თვეების განმავლობაში მსგავსი ვიდეოების გადაღება ხდებოდა ციხეებში და ამის შესახებ არაფერი იცოდა ვანო მერაბიშვილმა. ვინ შეიძლება დაიჯეროს ეს ზღაპარი?“

 ბოლო დროს დიდი დისკუსია გაიმართა გენერალური პროკურორის მიერ ლადო ბედუკაძის სამართლებრივი დევნიდან საპროცესო გარიგებით განთავისუფლებაზე. არჩილ კბილაშვილი არა მარტო სააკაშვილისა და „ნაციონალების“ გუნდის, არამედ პრემიერის, იუსტიციის მინისტრისა და მათი ფანების კრიტიკის ორმაგ ცეცხლში გაეხვია.   არადა, გვახსოვს, რომ არჩევნების წინ სწორედ იმ კადრების ტელეეთერით გაშვებამ, რომლებიც ბედუკაძემ და სხვებმა გამოიტანეს ციხის ჯურღმულებიდან, განაპირობა „ცოცხების სკანდალი“ და მასობრივი საპროტესტო გამოსვლები, რომელთა შედეგი იყო არჩევნების გასაყალბებლად შემართული "ნაცმოძრაობის" აქტივის დემორალიზაცია, ბაჩანა ახალაიას შს მინისტრობიდან გადაყენება და გაყალბებული არჩევნების შედეგების  გასაპროტესტებლად ქუჩაში გამოსული ხალხის დარბევისათვის ტრენირებული სპეცრაზმების განეიტრალება, რისი გამოისობითაც, ფაქტიურად, "ქართული ოცნება" ხელისუფლებაში „ხავერდოვნად“ მოვიდა.

რაოდენ გასაკვირიც არ უნდა იყოს, თუთბერიძის კონსპიროლოგიურ ვერსიას ირიბად ამყარებს ამჟამინდელი შს მინისტრის მოადგილის, ლევან იზორიას ნათქვამი: "კუდი და სოდი მართალია გაუქმდა, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ყველა ის თანამშრომელი, ვინც მერაბიშვილის სამსახურში იყო, დავითხოვოთ. იცით, რომ  "მოდულის" შენობაში 1 ოქტომბრის არჩევნებში ხმების უმრავლესობა მიიღო სწორედ ოპოზიციამ, იცით ამ ფაქტის შესახებ?“ დღევანდელი ხელისუფლების მაღალჩინოსნის ამ სიტყვების შემდეგ უფრო სარწმუნო ხდება ვარაუდი, რომ მერაბიშვილის კადრები, მ.შ. პოლიტიკური პოლიციის ფუნქციის მატარებელი კუდი–სა და სოდ–ის მაღალჩინოსნები, სააკაშვილის ხელისუფლებაში დარჩენისათვის მუშაობის ნაცვლად, „ქართულ ოცნებას“ გულშემატკივრობდნენ და სწორედ ამ დამსახურებისთვის ბევრი მათგანი აგრძელებს მუშაობას შს ორგანოებში ან ინიშნებიან სხვადასხვა პასუხსაგებ თანამდებობებზე, არ ხდება მათი მონაწილეობის გამოძიება 7 ნოემბრის, 26 მაისის დარბევებში, ოპოზიციონერთა მიმართ პერმანენტულ რეპრესიებში და, „სისტემის მსხვერპლად“ გამოცხადებით, იღებენ ინდულგენციებს მანამდე ჩადენილ დანაშაულებზე. ლოგიკურია იმის ფიქრიც, რომ მერაბიშვილი საქმის კურსში იყო და მოვლენათა განვითარებას თავისი პოსტიდან დირიჟორობდა. თუ ამ ვერსიას გავყვებით, პასუხგასაცემი ხდება კითხვა: რატომ უნდა მოქცეულიყო ასე „ნაცმოძრაობის ხერხემალი“, რომელსაც,  „ვიკილიქსს“ თუ დავუჯერებთ, დიდ ანგარიშს უწევდა აშშ–ს საელჩო საქართველოში? ინფანტილური „შეთქმულების თეორია“, თითქოს პრეზიდენტთან წაჩხუბებულმა მილიარდერმა მას საყრდენი მინისტრი გარიგების მეშვეობით გამოაცალა, სოფლის ბირჟებზე განსახილველ სატყუარად მეჩვენება.

ბიძინა ივანიშვილმა ესტონურ გაზეთ Postimees-თან იმ ინტერვიუში, სადაც თქვა, რომ საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ პოლიტიკიდან წასვლას გეგმავს, ახსენა ისიც, რომ გასულ წელს არჩევნების მშვიდობიანად დასრულებასა და მათი შედეგების სააკაშვილის მიერ აღიარებაში „კარგად იმუშავეს ამერიკელებმა“.

გავიხსენოთ, რომ 2012 წლის 30 იანვარს აშშ და საქართველოს პრეზიდენტების შეხვედრისას, ამერიკელმა ლიდერმა ქებით მოიხსენია საქართველოს პროგრესი ინსტიტუტების მშენებლობის საქმეში და აღნიშნა, რომ ამერიკის შეერთებული შტატები საქართველოში თავისუფალი და სამართლიანი საპარლამენტო და საპრეზიდენტო არჩევნების ჩატარებას მოელის. პრეზიდენტმა ობამამ თქვა: „ძალაუფლების ფორმალური გადაცემა, რასაც ადგილი ექნება საქართველოში, ვფიქრობ, განამტკიცებს ბევრ იმ რეფორმას, რომელიც უკვე ტარდება“.

 შარშან, 6 ივნისს საქართველოში ვიზიტად მყოფმა სა­ხელ­მ­წი­ფო მდი­ვან­მა, ჰი­ლა­რი კლინ­ტონ­მაც  გა­ნაცხა­და, რომ „ქვე­ყა­ნა­ში მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნია ინ­ს­ტი­ტუ­ტე­ბი და არა ინ­დი­ვი­დე­ბი, რად­გან ლი­დე­რე­ბი შე­იძ­ლე­ბა წა­ვიდ­ნენ ან ძა­ლა­უფ­ლე­ბა მო­ი­პო­ვონ, თუმ­ცა ინ­ს­ტი­ტუ­ტე­ბი პა­რა­ლე­ლუ­რად უნ­და ძლი­ერ­დე­ბო­დეს... სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში ამის მიღ­წე­ვის გზა სა­პარ­ლა­მენ­ტოს შემ­დეგ, საპ­რე­ზი­დენ­ტო არ­ჩევ­ნე­ბის წარ­მა­ტე­ბით ჩა­ტა­რე­ბაა. მდგრა­დი დე­მოკ­რა­ტი­ის­თ­ვის მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნია ძა­ლა­უფ­ლე­ბის გა­და­ცე­მა და ინ­ს­ტი­ტუ­ცი­უ­რი გაძ­ლი­ე­რე­ბა“.

როგორც ვნახეთ, 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნების წინ აშშ პრეზიდენტი და სახელმწიფო მდივანი უნისონში აკეთებდნენ აქცენტს ორ სიტყვაზე: „ინსტიტუტები“ და „ძალაუფლების გადაცემა“. სააკაშვილის მიერ შექმნილ პოლიციურ სახელმწიფოში შინაგან საქმეთა სამინისტრო ერთ–ერთი, წარმატებულად აღიარებული რეფორმის შედეგად ჩამოყალიბებული „ინსტიტუტია“, რომელსაც „ძალაუფლების გადაცემაში“ შეეძლო როგორც ხელისშემშლელი, ასევე ხელშემწყობი როლი ეთამაშა, და მან ეს უკანასკნელი მისია შეასრულა, რის გამოც  „პროფესიონალი კადრებისგან“  დაცლით შსს–ს დასუსტება, როგორც ჩანს, მიზანშეუწონლად მიაჩნია ჩვენს სტრატეგიულ პარტნიორსაც და ახალ მთავრობასაც.

შარშან – ობამა და ქლინთონი, წელს კი – ნატოს გენერალური მდივანი ანდერს ფოგ რასმუსენი და დასავლეთიდან ჩამოსული სხვა მაღალი რანგის სტუმრები აღნიშნავენ, რომ ახლა პრიორიტეტს წარმოადგენს რეფორმების განხორციელების გაგრძელება, ასევე იმის დემონსტრირება, რომ დემოკრატიას „ღრმად აქვს ფესვები გადგმული“ და  უზრუნველყოფა იმისა, რომ 2013 წლის ოქტომბრის საპრეზიდენტო არჩევნები „ყველაზე მაღალ სტანდარტებს დააკმაყოფილებს“. ივანიშვილი მათ არწმუნებს, რომ საპრეზიდენტო არჩევნები „გაცილებით უკეთესი იქნება და ტიპიურად ევროპული“. პრემიერ–მინისტრმა ხალხისადმი თავის ბოლო ვიდეომიმართვაში ხაზი გაუსვა იმას, რომ „სახელისუფლებო და ადმინისტრაციული სისტემა, იქნება ეს საბიუჯეტო თანხები, პოლიცია თუ სხვა საჯარო დაწესებულებები, მიმართული იქნება თავისუფალი და სამართლიანი საარჩევნო გარემოს უზრუნველსაყოფად და არა რომელიმე კანდიდატის გასამარჯვებლად.“

საპრეზიდენტო მარათონში ჩაბმული ბურჯანაძე აგრძელებს სამართალდამცავ სისტემაში მყოფი დამნაშავეების დასჯის აუცილებლობაზე პედალირებას: „26 მაისთან დაკავშირებით მხოლოდ ვანო მერაბიშვილი კი არ უნდა იქნას დაკავებული, არამედ ძალიან ბევრი ადამიანი, რომელთა სახეებიც ზედაპირზე დევს. თუნდაც „ციხის კადრებმა“ აჩვენა,  რომ ეს სისტემური დანაშაული იყო და პირველი, ვინც ციხეში ჩაჯდება, იქნება მიხეილ სააკაშვილი“, – ჰპირდება ის ამომრჩეველს.

ამ ფონზე სახელისუფლებო კოალიციის კანდიდატის, გიორგი მარგველაშვილის რეიტინგი კლებულობს და მისი ერთ–ერთი მთავარი ოპონენტის, ნინო ბურჯანაძის მხარდაჭერა სწრაფად იზრდება: 17.05–02.06 პერიოდის IRI-ს კვლევაში თუ მათ, შესაბამისად, 41% და 5% ჰქონდათ, 12–26 ივნისს ჩატარებულ NDI–ს კვლევაში მარგველაშვილს უკვე 35,4% აქვს და მას უკან ბურჯანაძე მოჰყვება 14,9%–ით. ეს საპრეზიდენტო არჩევნებში მეორე ტურის გარდაუვალობას გვიჩვენებს, თუ  ამჯერადაც რაიმე „ვიდეოკადრები“ არ გამოჩნდა, რომელთა ჩვენებას საზოგადოების ნაწილი უკვე სკეფსისით უყურებს და „პურის გარეშე სანახაობად“ აფასებს.  ახალგაზრდებიც კი ადვილად ერკვევიან პი–არ ტექნოლოგიებში: „ახალი მთავრობა საკენკივით აწვდის საზოგადოებას ინფორმაციას. ჩააგდებენ ინტრიგას და წავიდა... მოძველდა მსგავსი ხერხები“, – წერს სოციალურ ქსელში ირაკლი ყიფიანი („ახალგაზრდა პოლიტოლოგთა კლუბი“).

საზოგადოებაში არსებული დაპირისპირების გამწვავებას გულისტკივილით ეხმაურება ჩვენი სულიერი ლიდერი: „მთელი საქართველო სასამართლოდ არის ქცეული. ყველა ერთმანეთს განიკითხავს და მიაჩნია, რომ სხვა არის დამნაშავე,“ - იქადაგა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, ილია მეორემ პეტრე-პავლობის სადღესასწაულო ლიტურგიის შემდეგ, – "ეს სიკეთისაკენ არ მიგვიყვანს. მე მინდა, ვთხოვო ხელისუფლებას, ხალხს, იფიქრონ გაჭირვებულ ადამიანებზე, ადამიანების დასაქმებაზე, განათლებაზე, ვიფიქროთ ობლებზე და გაჭირვებულ ადამიანებზე“... პატრიარქს სავლეს პავლედ გარდაქმნის მაგალითი მოჰყავს, მაგრამ ხალხს სამხრეებიანი სავლეების უმანკო პავლეებად მასობრივი გადაქცევის სასწაულისა არ სჯერა.

„სოკარი“ და „გაზპრომი“: შეთანხმება თუ დაპირისპირება?

3 ივლისს საქართველოს  პრემიერ–მინისტრმა განაცხადა, რომ მთავრობა შეუთანხმდა ბრიტანულ კომპანია BP–ს და აზერბაიჯანულ „სოკარს“ ჩვენი ქვეყნის ტერიტორიაზე გამავალი „სამხრეთ კავკასიის მილსადენის“ გამტარუნარიანობის გაზრდაზე, პროექტ „შაჰ–დენიზი 2“–ის ფარგლებში. 40 მილიარდის ღირებულების ამ პროექტიდან 2 მილიარდი დოლარი დაიხარჯება საქართველოში, რაც ახალ სამუშაო ადგილებს შექმნის, ხოლო აზერბაიჯანიდან საქართველოსთვის მოწოდებული იაფი გაზის ოდენობა გასამმაგდება.

ბუნებრივი აირის ევროპულ ბაზარზე „გაზპრომის“ წილი ამჟამად 28%–ს შეადგენს, რუსეთის მიერ საექსპორტო გაზსადენების ამბიციური პროექტების განხორცილების შემდეგ  ვარაუდობდნენ მის 31,5%–მდე ზრდას, თუმცა ევროგაერთიანება მომწოდებელთა უფრო მეტად დივერსიფიცირების მომხრეა. ევროპა გამალებით ეძებს ბუნებრივი აირის სხვა წყაროებს, ამ მიზნით განიხილება ხან ისრაელსა და კვიპროსს შორის ზღვისპირა შელფზე აღმოჩენილი საბადოების დამუშავება, ხან – გაზის იმპორტირება ჩრდილოეთ ერაყიდან და შორეული ყატარიდან.

„2006 და 2009 წლებში ევროპის გაზმომარაგების უკრაინული კრიზისების შემდეგ, ევროკავშირი მიისწრაფვის მისთვის გაზის მიწოდების მარშრუტების, წყაროებისა და პარტნიორების დივერსიფიკაციისაკენ. ამ სფეროში პარტნიორთა სიმრავლე მომავალში ევროპას გაზის კოლაფსების თავიდან აცილების საშუალებას მისცემს და უზრუნველყოფს ევროპული ეკონომიკის კონკურენტუნარიანობის ხელშეწყობისათვის საჭირო გაზის საკმარისი ოდენობით მიწოდებას,“– აღნიშნა ენერგეტიკის დარგში ევროკომისარმა გიუნტერ ოტტინგერმა სტატიაში „შაჰ–დენიზის გადაწყვეტილება: მეტი გაზი ევროპას“.

ევროპისთვის ბუნებრივი აირის მიმწოდებელთა გამრავალფეროვნების ამოცანა უნდა გადაეჭრა პროექტ „ნაბუკოს“, რომლის 3300 კილომეტრიანი გაზსადენის თურქმენეთიდან ავსტრიამდე გადაჭიმვა ჯერ კიდევ 2002 წელს იქნა ჩაფიქრებული. შესაძლოა, ამ ძალზე ძვირადღირებული პროექტისათვის 14 მლრდ. ევროს (კომპანია BP-ს შეფასებით) შოვნაში ევროპა დახმარებოდა კიდეც კონსორციუმს, რომელშიც გაერთიანდნენ OMV Gas GmbH (ავსტრია), BOTAŞ (თურქეთი), „ბულგარგაზი“ (ბულგარეთი) და S.N.T.G.N. Transgaz S.A. (რუმინეთი), მაგრამ თურქმენეთმა, უზბეკეთმა და ყაზახეთმა საკუთარი გაზის ექსპორტის მიმართულებად აღმოსავლეთი – ჩინეთის მზარდი ეკონომიკა აირჩიეს და რუსულ „გაზპრომს“ ევროპულ ბაზარზე კონკურენცია არ გაუწიეს.

„ნაბუკოს“ იდეის ხორცშესხმის უკანასკნელი იმედი აზერბაიჯანული შაჰ–დენიზის საბადოს გაზის მარაგები იყო, რისთვისაც შეთავაზებულ იქნა საწყისთან შედარებით უფრო მცირე მასშტაბიანი და მოკლე Nabucco West გაზსადენის იდეა, მაგრამ 2013 წლის 26 ივნისს შაჰ–დენიზის კონსორციუმმა (BP, ოპერატორი-25,5%, Statoil–25,5%, SOCAR–10%, LUKOIL–10%, NICO–10%, Total–10% და TPAO–9%) კასპიის გაზის ევროპაში ტრანსპორტირებისათვის არჩევანი ტრანსადრიატიკული მილსადენის პროექტზე შეაჩერა.   ამით წააგო არა მარტო „ნაბუკომ“, „გაზპრომმაც“ დაკარგა ევროკავშირში რუსული გაზის მიწოდების მოცულობის გაზრდის პერსპექტივები, ხოლო ევროპამ ბრწყინვალედ დაასრულა გაზის მიმწოდებელთა დივერსიფიკაციის ოპერაცია.

ამ მოვლენას უმალ გამოეხმაურა აშშ. „ტრანსადრიატიკული მილსადენის პროექტის არჩევა კასპიის ნავთობის ევროპასთან დამაკავშირებელ მარშრუტად არის ევროპის ენერგოუსაფრთხოების განვითარების პროცესისა და ენერგორესურსების მიწოდებაში კონკურენციის განვითარების კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ნაბიჯი“,– განაცხადა სახელმწიფო დეპარტამენტის წარმომადგენელმა პატრიკ ვენტრელმა,–„მიუხედავად იმისა, რომ „სამხრეთის გაზის დერეფნის“ პროექტი მიმართულია ევროპის მომარაგებაზე, მას შეაქვს მნიშვნელოვანი წვლილი გლობალურ ენერგეტიკულ უსაფრთხოებაში“.

რუსეთის მთავრობის ვიცე–პრემიერმა ა.დვორკოვიჩმა The Wall Street Journal–ისთვის მიცემულ ინტერვიუში განაცხადა, რომ რუსეთი თანდათან იწყებს ევროპის ენერგობაზრიდან გასვლას და აღნიშნა, რომ გაზზე მოთხოვნა არის არა მარტო ამ კონტინენტზე, რასაც მოწმობს ახალი კონტრაქტები, რომლებიც აზიის მომხმარებლებთან გაფორმდა. რუსეთის გულდაწყვეტა გასაგებია: აქამდე ის ევროპისათვის გაზის მიწოდებაში თავის წამყვან როლს არა მარტო მოგების მიღების, არამედ პოლიტიკური ზეგავლენის ბერკეტადაც წარმატებით იყენებდა.

„ნაბუკოს“ პროექტის საპირწონედ რუსეთმა გასული წლის დეკემბერში „სამხრეთის ნაკადის“ დაჩქარებული ტემპებით მშენებლობა დაიწყო, რომლის მილსადენი რუსეთიდან, ქ.ანაპიდან, შავი ზღვის ფსეკერზე გაიდება ბულგარეთის ნავსადგურ ვარნამდე, აქედან კი ორად დაიტოტება და, ბალკანეთის ნახევარკუნძულის გავლით, იტალიასა და ავსტრიას მიაღწევს. ამ გრანდიოზული გაზსადენის გაყვანაც ძვირი ჯდება (15,5 მილიარდი  ევრო), მაგრამ  თავისი უზარმაზარი სიმძლავრით – 63 მლრდ. კუბ. მ. წელიწადში – ძალზე მომხიბვლელია კომპანია South Stream Transport–ის აქციონერებისათვის („გაზპრომი“ – 50%, იტალიური Eni – 20% ფრანგული EDF Group –15% და გერმანული Wintershall AG – 15%). გაზსადენის სახმელეთო ნაწილების მფლობელებად, „გაზპრომთან“ ერთად, ასევე გვევლინებიან ბალკანეთის ქვეყნების ნავთობისა და გაზის კომპანიები, 50%–იანი წილებით:  ავსტრიული OMV, უნგრული MVM, სერბიული „სერბიაგაზი“, სლოვენიური Plinovodi, ხორვატიული Plinacro, „ბულგარეთის ენერგეტიკული ჰოლდინგი“ და ბერძნული DESFA. „სამხრეთის ნაკადს“ არა აქვს დაფინანსების პრობლემები და უზრუნველყოფილია სანედლეულო ბაზით, რისთვისაც რუსეთი თავის ტერიტორიაზე 2446 კმ ჯამური სიგრძის გაზსადენებს აგებს სხვადასხვა საბადოებიდან ქ.ანაპამდე. შავი ზღვის გავლით ბუნებრივი აირის ევროპისათვის მიწოდებით რუსეთი იმედოვნებს სატრანზიტო ქვეყნებზე – თურქეთსა და უკრაინაზე დამოკიდებულების შესუსტებას.

სააგენტომ E&E Publishing გამოაქვეყნა სტატია სათაურით: „ცნობილი გახდა გამარჯვებული სამხრეთის გაზის დერეფნისათვის ბრძოლაში“, სადაც გადმოცემულია აშშ–ში აზერბაიჯანის ელჩის ელინ სულეიმანოვის მოსაზრება, რომ პროექტი არ ისახავს მიზნად ისეთ კომპანიებთან დაპირისპირებას, როგორიცაა „გაზპრომი“. „აზერბაიჯანი არ აპირებს არავისთან კონკურენტულ ბრძოლაში ჩაბმას, არამედ სურს კონკურენტულ ბაზარზე მუშაობა“, – განაცხადა სულეიმანოვმა. იმავე სტატიაში ნათქვამია, რომ გარდა საბერძნეთის, ალბანეთისა და იტალიისა, რომლებზეც გაივლის ტრანსადრიატიკული მილსადენი, მისი მეშვეობით მომავალში შესაძლებელი იქნება გაზის ტრანსპორტირება ისეთ ქვეყნებში, როგორიცაა ხორვატია, ბულგარეთი, ბოსნია და ჰერცოგოვინა.

შეუძლებელია, აზერბაიჯანი არ იცნობდეს რუსეთის გაცხადებულ გეგმებს, „სამხრეთის ნაკადის“ მეშვეობით მოახდინოს ბალკანეთის ქვეყნების გაზმომარაგება. ბუნებრივი აირის მომწოდებელთა ამგვარი დივერსიფიკაცია იტალიისა და ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე მდებარე ქვეყნებისათვის როგორც ენერგოუსაფრთხოების, ისე კონკურენციის შედეგად გაზის ფასის შემცირების თვალსაზრისით ძალზე ხელსაყრელია, მაგრამ რთულია იმის პროგნოზირება, მოახერხებენ თუ არა „სოკარი“ და BP, თავი აარიდონ „გაზპრომთან“ ამ რეგიონისთვის ენერგოომს. საინტერესოა, რომ რუსული „როსნეფტი“ BP-ს აქციების 5%–ის მფლობელია, ხოლო BP, თავის მხრივ, „როსნეფტის“ აქციების 19,75%–ს ფლობს.

საქართველომ, გაზის ექსპორტიორთა სიახლოვის გამო, უკვე მოახერხა მომწოდებელთა დივერსიფიცირება და, საჭიროებისას, აქვს საშუალება ბუნებრივი აირი მიიღოს არა მარტო აზერბაიჯანიდან, არამედ რუსეთიდან – ჩრდილოეთ–სამხრეთის მაგისტრალური გაზსადენით, და, განსაკუთრებულ შემთხვევებში, როგორც ეს მოხდა გასულ ათწლეულში კავკასიონზე გამავალი მონაკვეთის დაზიანებისას – ირანიდან, თუმცა, ცვლილებები ენერგოპოლიტიკაში მჭიდროდ იყო დაკავშირებული ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში მომხდარ ქარტეხილებთან.

„სოკარი“ ტრანსადრიატიკული მილსადენის პროექტთან მიერთებამდეც მუშაობდა დასავლეთის მიმართულებით: უკრაინასა და რუმინეთში, სადაც ავტოგასამართი სადგურების ქსელებს ხსნის; თურქეთში, სადაც ალიანსმა SOCAR&Turcas/Injas შეიძინა თურქული ნავთობქიმიური კომპანია Petkim Petrokimya–ს აქციების 51% და მასში 20 მლრდ. დოლარის ინვესტირებას აპირებს; შვეიცარიაში, სადაც Exxon Mobil–ის შვეიცარული ფილიალი Esso Schweiz GmbH შეიძინა. საქართველოში კომპანია ავტოგასამართი სადგურების ქსელთან ერთად, ყულევის ნავთობტერმინალის მფლობელიცაა. „სოკარი“ აზერბაიჯანული ნავთობის მსხვილი ექსპორტიორია, რასაც სამი ნავთობსადენის მეშვეობით ახორციელებს: 2013 წლის პირველ ნახევარში ბაქო–ნოვოროსიისკით 825,317 ათასი ტონა, ბაქო–თბილისი–ჯეიჰანით – 10,135 მლნ. ტ, ხოლო ბაქო–სუფსას მეშვეობით 1,364 მლნ. ტ ნავთობი გაიტანა მსოფლიო ბაზარზე. 2012 წელს აზერბაიჯანული ნავთობის ექსპორტის მოცულობამ 25 მლრდ. ტ შეადგინა. 

აზერბაიჯანის შორს მიმავალ გეგმებს, რომ თავი დაიმკვიდროს ევროპის ენერგობაზარზე, ადასტურებს ამ ქვეყნის ელჩი საბერძნეთში  რახმან მუსტაფაევი გაზეთ „კატიმერინი“–სთვის მიცემულ ინტერვიუში. ელჩის თქმით, ტრანსადრიატიკული მილსადენი მხოლოდ პირველი ფაზაა, გაზის ახალი მოცულობების გამოჩენისთანავე ეს პროექტი, დამატებითი ინტერ–კონექტორების მეშვეობით, შეიძლება იქნას გამოყენებული აღმოსავლეთ ევროპის, დასავლეთ ბალკანებისა და ცენტრალური ევროპის ქვეყნებში ბუნებრივი აირის მისაწოდებლად. „საბერძნეთი გახდება ევროკავშირის პირველი ქვეყანა, რომელიც მიიღებს აზერბაიჯანის გაზს და გახსნის სამხრეთის დერეფანს“,–აღნიშნა ელჩმა. საინტერესოა, რას გულისხმობს აზერბაიჯანული მხარე „გაზის ახალი მოცულობების გამოჩენაში“, – მხოლოდ საკუთარი და კასპიის ზღვისქვეშა საბადოების გაუხსნელი მარაგებიდან ბუნებრივი აირის ექსპორტს ევროპაში, თუ მეზობელი ირანის გაზის რესურსების დასავლეთის მიმართულებით გადაქაჩვის პერსპექტივასაც?

 „სოკარის“ ინტერესს, შეესყიდა ბერძნული გაზგამანაწილებელი კომპანია DESFA, „გაზპრომი“ არ შეეწინააღმდეგა და ივნისის დასაწყისში ჩატარებულ ტენდერში განაცხადი არ შეიტანა. რამდენადაც DESFA მონაწილეობს „სამხრეთის ნაკადის“ პროექტში და, „გაზპრომთან“ ერთად, მათი შვილობილი კომპანიის South Stream Greece S.A. თანადამფუძნებელია, ამ ტენდერში მწვავე კონკურენციას პროგნოზირებდნენ.  მოულოდნელად, „გაზპრომმა“ საბერძნეთის ბაზარი უმტკივნეულოდ დაუთმო „სოკარს“, რაც იძლევა იმის ეჭვის საფუძველს, რომ ეს მოხდა ამ კომპანიებს შორის, ან უფრო მაღალ დონეზე მიღწეული კონფიდენციალური შეთანხმების შედეგად.

რამდენიმე წლის წინ „სოკარის“ პრეზიდენტმა როვნაგ აბდულაევმა და „გაზპრომის“ გამგეობის თავმჯდომარემ ალექსეი მილერმა გააფორმეს კონტრაქტი 2010–2015 წლებში აზერბაიჯანული გაზის რუსეთში ექსპორტის თაობაზე, მისი შემდგომში პროლონგაციის პერსპექტივით. ხელის მოწერის ცერემონიაზე მაშინ ითქვა, რომ „სოკარის“ ევროპასა და აზიაში გასვლის  გეგმებთან დაკავშირებით, მიღწეულ იქნა შეთანხმება „გაზპრომთან“  ამ ბაზრების ათვისებისას მჭიდრო თანამშრომლობის შესახებ. ამ შეთანხმების შემდეგ აზერბაიჯანმა უარი თქვა „ნაბუკოს“ პროექტისთვის გაზის მიწოდებაზე, რესურსების არასაკმარისობის მოტივით, ეს პროექტი ილუზორული გახადა და ხელები გაუხსნა რუსეთს მისი ალტერნატივის – „სამხრეთის ნაკადის“ რეალიზაციისათვის. თუმცა, არსებული მილსადენებით აზერბაიჯანიდან რუსეთში წელიწადში არაუმეტეს 5 მლრდ. კუბ. მ. აირის გატანაა შესაძლებელი (2012 წ. ექსპორტირდა 2 მლრდ. კუბ. მ.), რაც „სამხრეთის ნაკადში“ მისი სრულად გადაქაჩვის შემთხვევაშიც კი, ვერ მოახდენს აზერბაიჯანის მარაგების ევროპულ ბაზარზე გატანის სურვილის საკმარისად დაკმაყოფილებას.  მყარად შეთანხმდნენ თუ არა მხარეები ბაკლანეთისა და ცენტრალური ევროპის ბაზრებზე გაზის არაერთობლივი ექსპორტის შემთხვევაში თამაშის რაიმე წესების დაცვაზე, მაშინ, როცა აზერბაიჯანულ და რუსულ კომპანიებს შორის ხელშეკულება დაიდო, ან შემდგომში, „შაჰ–დენიზი 2“ პროექტის განხილვის პერიოდში, – ცნობილი არ არის.

„სოკარი“, BP და Total წლის ბოლომდე ტრანსადრიატიკული, 520 კილომეტრიანი მილსადენის აქციონერები გახდებიან, რომლის დამპროექტებლები არიან შვეიცარული EGL, ნორვეგიული Statoil და გერმანული E.ON Rughas. ის თურქეთის საზღვართან დაიწყება, საბერძნეთისა და ალბანეთის გავლით, ადრიატიკის ზღვას გადაკვეთს და იტალიამდე მიაღწევს. მომავალში შესაძლებელი იქნება გაზსადენის საპროექტო სიმძლავრის გაორმაგება და  მისი გამტარობის წელიწადში 20 მლრდ. კუბ. მეტრამდე გაზრდა.  ამ მილსადენისთვის „შაჰ–დენიზი 2“ პროექტით ჩვენი ქვეყნის ტერიტორიის გავლით გაზის ტრანსპორტირება დაგეგმილია 2018 წლიდან, ამასთან, 6 მლრდ. კუბ. მეტრი აირი  მიეწოდება თურქეთს, 10 მლრდ. კუბ. მეტრი კი ევროპისკენ წავა. იმოქმედებს თუ არა ტრანზიტის მოცულობების გაზრდის გამო  საქართველოსთვის ბუნებრივი აირის წილის გასამმაგება იმ დროისთვის სამომხმარებლო ტარიფზე და მისცემს თუ არა ეს შეღავათს ხალხს, თუ, როგორც აქამდე ხდებოდა, მხოლოდ პოლიტელიტის ინტერესების საგნად იქცევა,  მომავალი დაგვანახებს.

„კავკასიური ცარცის წრე“: ივანიშვილი აზდაკის როლში

                                           გაზეთი "ქრონიკა+ " #11, 02.07.2013
რობერტ სტურუას მიერ გენიალურად დადგმული სპექტაკლის სცენა, სადაც ცარცის წრეში ჩაყენებულ პატარა ბიჭუნას ერთი მხრიდან დედა, ხოლო მეორიდან - დედინაცვალი ექაჩებიან, ბოლო 25 წლის განმავლობაში  ჩვენი ქვეყნის გეოპოლიტიკური მდგომარეობის სიმბოლოდ გვექცა ქართველებს. ევროატლანტიკური ალიანსისა და რუსეთის ინტერესები კავკასიაში ისე გადაიკვეთა, რომ ამ ჭიდილში ქვეყანას ორი კუთხე მოგლიჯეს, ასე რომ, არც ერთია ჩვენი დედინაცვალი და არც მეორე - დედა, რომ შევეცოდოთ და ხელი გაგვიშვას. მიუხედავად იმისა, რომ ვაშინგტონი, დიდი ალბათობით, ირანის მიმართ სამხედრო აგრესიის გეგმაზე ხელს იღებს და სამხედრო პლაცდარმად აღარ ვჭირდებით, ახლო ამოსავლეთში განვითარებულმა მოვლენებმა კიდევ უფრო გაამძაფრა დასავლეთის „სასიცოცხლო ინტერესი“ კავკასიის ორი ქვეყნის - საქართველოსა და აზერბაიჯანის მიმართ, რომელთა ტერიტორია ევროპისათვის „გაზპრომის“ მონოპოლიის ალტერნატიული ენერგომომარაგების დერეფნად განიხილება.

ბოლო მოვლენებმა დაადასტურეს „ქრონიკა+“-ის წინა ნომრებში გამოთქმული მოსაზრება: „გასული წლის დეკემბერში, ანკარაში ვიზიტით მყოფმა ვლადიმერ პუტინმა შეძლო ერდოღანის დარწმუნება იმაში, რომ „სამხრეთის ნაკადითა“ და ტრანსადრიატიკული მილსადენით ევროპის გაზმომარაგება ანკარასათვის უფრო პერსპექტიული და მომგებიანია, ვიდრე ყატარიდან მილსადენის გამოჭიმვა“ და ამ მიზნით სირიის პრეზიდენტ ბაშარ ასადის რეჟიმის დამხობაში მონაწილეობის მიღება. თურქეთის პრემიერმა დაურეკა ბარაქ ობამას და უარი უთხრა ამბოხებულთათვის განკუთვნილი  შეიარაღების გატარებაზე, რითაც ქ.ალეპოსთვის მიმდინარე ბრძოლებში სირიის სამთავრობო ჯარებს შეუწყო ხელი, რომლებსაც სხვა სახმელეთო გზები გადაკეტილი აქვთ. არადა, კონფლიქტის წინა ეტაპებზე თურქეთის სამხრეთი ტერიტორია უპრობლემოდ ჰქონდათ დათმობილი შეიარაღებული ოპოზიციის მებრძოლების ბაზებს. ევროატლანტიკური ალიანსის თვალში ამ გარემოებამ ერთიათად გაზარდა საქართველოს, როგორც კავკასიაში მისი ერთგული სტრატეგიული პარტნიორისა და ფორპოსტის ფასი, რასაც მოწმობს ნატო-ს გენერალური მდივნისა და სხვადასხვა მისიების გახშირებული ვიზიტები თბილისში.

ასეთ ვითარებაში „ნაციონალურმა მოძრაობამ“ კვლავ მიმართა დასავლეთის ერთგულ მოკავშირეობაში ქართული პოლიტიკური სპექტრიდან საკუთარი უალტერნატივობის პოზიციონირების ნაცად ხერხს. აშშ ადმინისტრაციის აზრის გამხმოვანებელ გაზეთ „ვაშინგტონ პოსტში“ საქართველოს მთავრობის მიმართ კრიტიკული სარედაქციო წერილის გამოქვეყნებისა და კონგრესში ასეთივე სულისკვეთების რეზოლუციის მიღების ფონზე ევროპის სახალხო პარტიამ სცადა დებატების გამართვა „საქართველოში მდგომარეობის გაუარესების თაობაზე“, რაც დასავლეთის მხრიდან ივანიშვილის ხელისუფლების ობსტრუქციის მკაფიო მაჩვენებელი იქნებოდა, მაგრამ ვერ მოახერხა. ამ კრიტიკულ მომენტში აშკარად გამოჩნდა, რომ EPP-ს კოვზი ნაცარში ჩაუგდო „რესპუბლიკელების“ საგარეო ასპარეზზე აქტიურობამ: ჯერ პარლამენტის თავმჯდომარე იმყოფებოდა ვიზიტით დიდ ბრიტანეტში, შემდეგ კი ევროპარლამენტში თინა ხიდაშელმა წაიღო „კასრის ვიდეოები“. დავინახეთ, მსოფლიო ლიბერალ-ინტერნაციონალისა და ევროპის ლიბერალური პარტიების ოჯახის წევრ ქართველ რესპულიკელებს ევროპარლამენტის სხვა ფრაქციებთანაც ისე წარმატებით უმუშავიათ და მხარდაჭერა მოუპოვებიათ, რომ მათმა საერთაშორისო ავტორიტეტმა გადაწონა „ნაციონალური მოძრაობის“ თანამოაზრე „ევროპის სახალხო პარტიის“ გავლენები.

სავარაუდოდ, ამერიკიდან წამოსულ კრიტიკაზე რეაქცია იყო ბიძინა ივანიშვილის მიერ ესტონური გაზეთისათვის მიერ მიცემულ ინტერვიუში დასავლეთისათვის გაგზავნილი მკაფიო მესიჯი, რომ საქართველოს ახალი პრეზიდენტის ინაუგურაციიდან რამდენიმე დღეში ის პოლიტიკიდან წავა. ამას მოჰყვა ისრაელში მისი ვიზიტისას განცხადება, რომ არჩევნების შემდეგ საააკაშვილი არ მიიღებს ინდულგენციას და თუ დანაშაული დაუმტკიცდა, შეიძლება ციხეშიც ამოყოს თავი. ამ განცხადებებს შოკური ეფექტი ჰქონდა როგორც საერთაშორისო, ისე ადგილობრივი ისტებლიშმენტისთვის. არადა, ამაში არაფერი იყო ახალი და განსაცვიფრებელი: ამჟამინდელმა პრემიერმა პოლიტიკაში ფეხის შედგმისთანავე რამდენჯერმე ნათლად დააფიქსირა, დაახლოებით რა ვადით აპირებს ამ სფეროში ყოფნას, მაგრამ საქართველოში სკამის უზენაესობის გარდა სხვა არაფრის მნახველ პუბლიკას ეს გულში არ სჯეროდა.

ჩვენი პოლიტიკოსების უმრავლესობა მიჩვეულია არა ღია დემოკრატიულ პროცესში წარმატების მოპოვებას, არამედ გაწაფულია „მეფის კარის“ ინტრიგებსა და ამ გზით კონკურენტების დაძირვაში, მშვენივრად გრძნობს თავს ახალი „პატრონის“ კალთის ქვეშ და ასე ფიქრობს ცხოვრების გაგრძელებას. უახლოეს მომავალში არ ჩანს ივანიშვილზე ძლიერი „ბელადის“ გამოჩენის საფრთხე, რის გამოც უზრუნველი ცხოვრების პერსპექტივა ჰქონდათ, პრემიერ-მინისტრი კი ამ ნაბიჯით პოლიტიკურ ბაზრის აქამდე ჩვენთვის ჩვეული, ერთპიროვნული რეგულაციებიდან გაათავისუფლებს და ისეთ მოსუფთავებულ ასპარეზს დატოვებს, რომელზეც თამაშის არც გამოცდილება აქვს და არც სურვილი ჩვენს პოლიტელიტას. ცხადია, იმ „ქაოტურ“ ვითარებაში, რომელიც შეიქმნება ივანიშვილის პოლიტიკიდან წასვლის შემდეგ, ბევრი გაქრება ავანსცენიდან და, პრემიერის სიტყვებით რომ ვთქვათ, „ახალი სისხლიც“ შემოვა ამ სფეროში, რომლის სახეთა ერთფეროვნება ქართველი ამომრჩევლისათვის უკვე გამაღიზიანებელი გახდა. შეგნებულად არ განვიხილავ ყანდიაშვილისეულ „დავმშვიდდეთ, არ წავა“-სა და „დენ სიაო პინის“ ვერსიებს, რომელთა მიხედვით ივანიშვილი, სულ ცოტა, შუშის სასახლიდან გააგრძელებს პოლიტიკური პროცესების კულუარულ მართვას. ჩემი დაკვირვებით, ეს ამ პიროვნების მსოფლმხედველობას ეწინააღმდეგება და იმ იძულებითი მისიის შესრულების შემდეგ, რასაც სააკაშვილისა და მისი „ნაცმოძის“ ოლიმპოდან გაყრა ჰქვია, რისი გამკეთებელიც ბატონი ბიძინას გარდა სხვა პიროვნება, უბრალოდ, ფიზიკურად არ არსებობდა საქართველოში, ის დაუბრუნდება თავისი ცხოვრების მისთვის კომფორტულ, წინანდელ წესს, თუ შემოდგომამდე რამე განსაკუთრებული და მოულოდნელი არ მოხდა.   დღემდე „ბელადების“ არსებობით დახშული და ლამის ავგიას თავლებად ქცეული ქართული პოლიტიკური სივრცის გათავისუფლება იქნება მის მიერ დაპირებული „ევროპელთათვის გასაოცარი დემოკრატია“, ხოლო სპეკულაციები „მემკვიდრის“ თაობაზე უაზროა, რამდენადაც ქარიზმატულ-ამბიციური პირებს ან „რკინის კაცებს“, საეჭვოა, ივანიშვილმა პრემიერის პოსტი დაუთმოს და ქვეყანა ხელახლა ატაროს იმ წრეზე, რომელსაც ჩვენ მეოთხედი საუკუნის განმავლობაში ვტკეპნით.

დასავლეთისა და რუსეთის კავკასიურ ინტერესთა კონფლიქტის გამწვავების ახალ ფაზაში, რისი წინაპირობებიც ახლო აღმოსავლეთში ბოლო დროს განვითარებულმა მოვლენებმა შექმნა, გაცხადებულზე მეტი ხნით რაიმე, თუნდაც კულუარული გურუს  ფორმით პოლიტიკაში ივანიშვილის დარჩენა და საერთაშორისო ინტრიგებში ჩაბმა-ჩაყოლა დიდი საფრთხეების შემცველია ამ წარმატებული ბიზნესმენის კაპიტალისათვის. ამდენად, მის მიერ მოდუღებული „ფაფის გათქვლეფა“ მოუწევთ იმ პოლიტიკოსებს, რომლებსაც საზოგადოების სხვადასხვა სეგმენტების ლიდერობაზე აქვთ პრეტენზია.

თბილისში ნატო-ს გენერალური მდივნის, ანდერს ფოგ რასმუსენის რიტორიკა ბოლო ვიზიტის დროს თუ „დემოკრატიის შუქურად“ წოდებული სააკაშვილის პრეზიდენტობიდან წასვლის შემდეგ მისთვის პირადი ხელშეუხებლობის გარანტიების შექმნას ემსახურებოდა, რეალურად ის ეცდებოდა, მიეღო და საანალიზოდ წაეღო ინფორმაცია, რომელიც დაეხმარება დასავლეთს გადაწყვიტოს, ვისი მეშვეობით შეიძლება შეივსოს „ნაციონალური მოძრაობის“ გავლენის მსხვრევის შემდეგ ქართული პოლიტიკის „პროდასავლურ“ ბანაკში გამოთავისუფლებული ნიშა. ისე ჩანს, რომ ივანიშვილმა საბოლოოდ გადაუსვა ხაზი მძლავრ ოპოზიციურ პარტიად ამ ძალის დარჩენის პერსპექტივებს და „კოჰაბიტაციის“ პერიოდის დასასრულის დემონსტრირება მოახდინა იმით, რომ მაღალჩინოსანი ნატო-ელი სტუმრის ვიზიტის პერიოდში თბილისის მერიისა და საკრებულოს ჩინოვნიკთა დემონსტრატიული დაჭერების განხორციელებას არ შეუშალა ხელი. ამდენად, დასავლეთს მოუწევს შეგუება იმ რეალობასთან, რომ ხელოვნურად ვეღარ გაგრძელდება ამერიკული ორპარტიულობის მსგავსი ბუტაფორული მოდელი, რომელშიც ამ ეტაპზე ოპოზიციის როლს „ნაციონალური მოძრაობა“ ასრულებდა, რაც მას მომავალში ხელისუფლებაში დაბრუნების ილუზიებს აძლევდა. ივანიშვილის წასვლის შემდეგ ევროატლანტიკური კურსის მხარდამჭერ ქართველ პოლიტიკოსებს თავად მოუწევთ ხალხში რეალური მხარდაჭერის მოპოვებისათვის საკუთარი იმიჯის გაკეთილშობილებაზე ზრუნვა.

საეჭვო არ არის, რომ სააკაშვილის იმიჯ-მეიკერებად მასების ფსიქოლოგიაში საკმაოდ განსწავლული ადამიანები მუშაობდნენ, რომლებმაც „ქალაქელი დედიკოს ბიჭობა“  პრეზიდენტს „აღვირახსნილი მაჩოს“ ნიღბით შეუცვალეს, რომლის საამურო თავგადასავლების შესახებ ტყუილ-მართალი ჭორებისა და „ყვითელი პრესის“ მეშვეობით ფართოდ ვრცელდებოდა. როგორც ჩანს, საფუძვლიანი გათვლა გაკეთდა იმაზე, რომ ასეთი ლიდერის ხატება ყველაზე მეტად მიესადაგება გაღატაკებული მამაკაცების ქვეცნობიერ იდეალს, რომლებმაც არათუ „რუს ნაშებთან გულავის“ შნო, არამედ, უმეტესწილად, ოჯახის მარჩენალის ტრადიციული ფუნქციაც კი დაკარგეს და ამის გამო ფრუსტრაციაში იმყოფებიან, ხოლო ელექტორატის მდედრობითი სქესის მეორე ნახევრის ლიბიდოც ამგვარ ტანმაღალ და ბრგე ლიდერზე დაფიქსირდება.

თებერვალში პრემიერ-მინისტრმა თავისი გარემოცვიდან მომავალ პრეზიდენტობაზე ამბიციის მქონე ერთადერთ გამოკვეთილ ლიდერს - ირაკლი ალასანიას, გადაკრული ნათქვამით, ნებით თუ უნებლიედ, სწორედ „მაჩოს“ როლი მოარგო. სიმპათიური ჰაბიტუსის მქონე ამ პოლიტიკოსს ყველაზე ვაჟკაცური სფეროს - თავდაცვის ხელმძღვანელობა აბარია და მანაც ეს როლი, გარკვეულწილად, შეიფერა. მას შემდეგ ეკრანზე გამოჩენით თავს არ აბეზრებს მაყურებელს და ამით ინტერესს აღძრავს თავისი პერსონის მიმართ, მაგრამ თუ გამოჩნდა, საკმაოდ ეფექტურ და ამგვარი იმიჯისთვის შესაფერისი ქმედებებით წარსდგება აუდიტორიის წინაშე, რითაც არა მარტო პოლიტიკაში გამოცდილ, არამედ ენერგიულ და გადაწყვეტილებისუნარიან პერსონად წარმოუდგება საზოგადოებას. მიუხედავად კონსტიტუციური შესწორებებით უფლებების შეკვეცისა, რომლის ნიუანსებში ფართო მასები დიდად არ ერკვევიან, მომავალი პრეზიდენტი მაინც რჩება მთავარსარდლად, რომლისთვისაც სწორედ ასეთი უნარებია საჭირო, რაშიც ალასანიას ძნელად გაეჯიბრება დღესდღეობით დასახელებული  პრეზიდენტობის რომელიმე კანდიდატი. ამასთან, ქვეყნის პირველ პირს უნარჩუნდება საგარეო-პოლიტიკური კურსის წარმართვის ფუნქციები, რაც ამ თანამდებობაზე პრეტენზიის მქონე კანდიდატისთვის, გონიერი ამომრჩევლის თვალში, დიპლომატიური გამოცდილების კრიტერიუმიც ემატება,  რისთვისაც ალასანიას გაერო-ში ელჩად ნამუშევრობა საკმაოდ მყარი არგუმენტია.

მეორე ფსიქოლოგიური ფაქტორი არის  სოლიდარობა დაჩაგრულისადმი, როგორ მდგომარეობაში ყოფნის განცდაც საქართველოს მოსახლეობის უდიდეს  ნაწილს აქვს, და ამის გამო ვიცე-პრემიერის პოსტიდან გადაყენებული ალასანიას მიმართ ამომრჩეველმა, თანაგანცდის გამო, ქვეცნობიერი იდენტიფიცირება შეიძლება მოახდინოს. რეჟიმისგან დევნილ-შევიწროებულის იმიჯს ივანიშვილმა თავადაც წარმატებულად გაუკეთა ექსპლუატაცია წინასაარჩევნო პერიოდში. თავიდანვე უბრალო მოკვდათათვის ის „ჭორვილელ გლეხის ბიჭად“ წარმოისახა, რომელსაც ნიჭის, შრომისა და იღბლის წყალობით გაუღიმა ბედმა, რითაც აიცილა უხილავი შურის კედლის აღმართვა ღატაკ მასასა და უმდიდრეს ბიზნესმენს შორის.

წყენაგადაყლაპული კაცის მდგომარეობა მხოლოდ იმ დრომდე მოდის წინააღმდეგობაში ირაკლი ალასანიას „მაჩოს“ იმიჯთან, ვიდრე ის ივანიშვილის მიმართ მორჩილების დემონსტრირებას ახდენს, მაგრამ საკმარისია ოპოზიციაში ჩაუდგეს პრემიერს, რომ მეამბოხის შარავანდედით შეიმოსება და რომანტიკულ ელფერს შეიძენს, რის მიმართაც ძალზე მგრძნობიარეა ჩვენი ემოციებისამყოლი საზოგადოება. ამდენად, ფსიქოანალიზის კარგად მცოდნე ბიძინა ივანიშვილმა თავად შეუქმნა ყველა წინაპირობა ირაკლი ალასანიასთვის ქართული ელექტორატის ქვეცნობიერი იდეალის შესატყვისი იმიჯის შესაქმნელად.  დამკვიდრებული მასობრივი სტერეოტიპების გათვალისწინებით შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ „პროდასავლელთა“ ბანაკიდან ალასანია ყველაზე უკეთ მიესადაგება სააკაშვილის ჩამნაცვლებლის როლს, მაგრამ ეს არ ემთხვევა ქვეყნის ფაქტიური მმართველის შეხედულებებს, თუ როგორი ტიპის პრეზიდენტი გვჭირდება განვითარების ამ ეტაპზე: პრემიერმა არჩევანი ფილოსოფოს გიორგი მარგველაშვილზე შეაჩერა. ალასანიასთვის, კოალიციის ლიდერის მხარდაჭერის გარეშე და მხოლოდ საკუთარ პარტიაზე დაყრდნობით, საპრეზიდენტო ბრძოლაში ჩაბმა ძალზე სარისკოა, „გალუციფერება“ მას შეიძლება პოლიტიკურ გეენაში ჩავარდნის ფასად დაუჯდეს. თუმცა, პრეზიდენტობის კანდიდატების ოფიციალურ წარდგენამდე ჯერ კიდევ რჩება დრო და ივანიშვილმა შეიძლება იმ დროისათვის შექმნილი პოლიტიკური რეალობის გათვალისწინებით გადაიფიქროს და კანდიდატურა შეცვალოს, რაც მისთვის უჩვეულო სულაც არ იქნება.

თუ „ქართული ოცნების“ კანდიდატი შეიცვალა, მაშინ არ არის გამორიცხული, ე.წ. პრორუსული ბანაკიდან პრეზიდენტის სავარძელზე პრეტენზია ბიზნესმენმა ლევან ვასაძემ განაცხადოს, რომელიც მარგველაშვილთან მეგობრობის დემონსტრირებას ახდენს და უარს ამბობს ქართულ პოლიტიკაში ჩაბმაზე. მისი იმიჯიც კარგად შეესაბამება წარმატებული ქართველი მამაკაცის პორტრეტს, ოღონდ იმ კონსერვატიული შეხედულებების აუდიტორიისათვის  მისაღები შტრიხებით, რომელიც დიდი ხანია, ამგვარი ლიდერის გამოჩენას ნატრობს.  პოლიტიკაში არნამყოფი მილიონერი ლევან ვასაძე უფრო მიმზიდველია ამ კატეგორიის ამომრჩევლისათვის,  რომელიც ახლა ნინო ბურჯანაძის ლიდერობას სჯერდება. ქალი-მმართველის, „თამარ მეფის“ ჩვენეული არქეტიპი ამ თანმიმდევრული და პრინციპული პოლიტიკოსის წარმატებაზე კარგად მუშაობს და საპრეზიდენტო რბოლაში მასების ქვეცნობიერზე ზემოქმედების ინსტრუმენტის როლს უსრულებს.

ჩვენი ქვეყნის შიდაპოლიტიკურ სივრცეში ხელების მოფათურე ორივე მხარეს, რუსეთსაც და დასავლეთსაც, საპრეზიდენტო სავარძლისთვის ბრძოლაში სჭირდება გამოკვეთილი ლიდერული მახასიათებლებით აღჭურვილი თითო ფავორიტის ყოლა, რომელთაც ერთმანეთს შეარკინებდნენ, მაგრამ ბიძინა ივანიშვილს ამ მოსალოდნელ სცენარში საკუთარი მიშვნელოვანი კორექტივები შეაქვს, რითაც სიტუაციას ნაკლებადპროგნოზირებადს ხდის.